Trockenbeerenauslese vliereiswein

Goed, na mijn uitstapje van gisteren over de Deense taal nog even terug naar de vlierbessen. Het zijn bijna net zulke gezondheidsbommetjes als onze geliefde Deense duindoornbesjes. Hippocrates roemde in zijn tijd de vlierbes al vanwege zijn medicinale eigenschappen. Jammer dat de geneeskunde sindsdien zover is afgedwaald van de natuur!

Alle delen van de vlier zijn giftig, behalve de bloemen en de rijpe bessen. De rijpe zaden ín die bessen bevatten ook weer een gif, maar dit kan door koken onschadelijk worden gemaakt. Vlier werkt bij inname als een laxeermiddel, een braakmiddel, een zweetopwekker en een vochtafdrijver. Eet je de bessen rauw, dan kun je acuut misselijk worden zodat de bessen inclusief overige maaginhoud meteen weer naar buiten komen…

Al deze nadelen worden voordelen als de plant in kleine hoeveelheden als medicijn wordt ingezet. De vlier blijkt dan werkzaam te zijn tegen zaken als bronchitis, hoesten, verkoudheid en koorts. Bovendien is het bij uitwendig gebruik ook nog wondhelend. Genoeg om eens mee te gaan experimenteren, dus.

Na de overheerlijke geuren van zoete port met kaneel die de keuken vulden toen ik vlierbessen met dadels, bramen en/of andere vruchten aan het koken was, werd ik nieuwsgierig naar de witte besjes die aan welgeteld één struik achter ons huis groeiden. Een soort kruisbessen, maar dan in de trosjes van een vlier. Ze roken aan de struik al naar trockenbeerenauslese eiswein 😮 !

witte-vlier-2016-08-25-16-14-49

Een pan vol witte vlierbessen

Toch eerst nog maar even het wereldwijzeweb afgestruind of a. witte vlierbessen wel bestaan en deze b. voor menselijke consumptie geschikt zijn. Sambucus nigra is de officiële naam van de vlier. De toevoeging nigra verwijst naar de rijpe, zwarte bessen, sambucus kan verschillende herkomsten hebben. Eentje daarvan spreekt mij bijzonder aan: een sambuca is een oud snaarinstrument gemaakt uit vlierhout. Een harp! Bekender is natuurlijk de verwijzing naar de Griekse ‘sambuke’, een fluitje gemaakt van jonge twijgjes vlierhout en waar het begrip ‘flierefluiten’ dan ook weer vandaan komt… Je leert wat, als je gezonde sapjes wilt brouwen!

sambuca_17406_mth

Een vlierharpje, oftewel een sambuca

Zo is de zwarte vlier bovendien één van de heilige bomen van toverij en hekserij. Er worden in een aantal Europese landen veel verhalen verteld over de toverkracht van de vlier. De beschermheilige van de vlier is in de Scandinavische overlevering de godin Holla. Als Vrouw Holle kreeg zij een plaats in de sprookjes van de gebroeders Grimm.

In Denemarken is het hyldemor die in een boom leeft om hem te bewaken. Wie een vlier kapt wordt door hyldemor achtervolgd en in het ongeluk gestort. Daarom werd de zwarte vlier (hyldebær) vaak als afweermiddel tegen heksen dicht bij boerderijen geplant. Ook geloofde men dat hij voor vuur en blikseminslag beschermde.

Maar, voordat ik afdwaal: ‘Er bestaat ook een witvruchtige vorm van de vlier, die ook zeer goed te verwerken is tot bijvoorbeeld wijn. Dit is de Sambucus nigra albida.’ Kijk nou! Had ik dat toch goed geroken. Voor de niet-wijnkenners even een korte cursus trockenbeerenauslese eiswein: dit is wijn gemaakt van overrijpe, ingedroogde druiven (rozijnen dus), die bovendien door een bijzondere schimmel zijn aangetast. Deze schimmel gedijt het best als het ’s ochtends nevelig is en later op de dag zonnig en warm.

Door die schimmel wordt de schil van de druif poreus, waardoor het water uit de druif in de warme nazomerzon verdampt. Wat overblijft in de druif is een enorm dik, suikerrijk concentraat vol geur- en smaakstoffen. En als dáár dan ook nog eens een keer een eerste nachtvorst overheen gaat… dan heb je het summum van Duitse wijnmakerskunst. Ik heb het één keer mogen proeven en die smaak vergeet ik mijn leven niet meer. Alsof er 1000 engeltjes…

Dwaal ik toch nog af. Die lekkere witte besjes hingen dus heel aromatisch te zijn, zomaar achter onze achtertuin. In tegenstelling tot alle zwarte vlierbessenstruiken in de wijk, waar ik nog genoeg voor de vogels en eventuele andere menselijke liefhebbers in liet hangen, plukte ik de ene witte struik helemaal leeg., tot op de allerlaatste bes. Dronken van voorpret mikte ik handenvol kleverige witte besjes puur de pan in. En toen ging het mis.

In de keuken begon het te meuren naar een mix van dood beest, natte hond en Odin die in de vossenpoep heeft liggen rollen. Wat was er gebeurd met die bedwelmend heerlijke trockenbeerenauslese eisweingeur? Blijkbaar had ik de hyldemor ontstemd door die hele witte struik ineens leeg te roven… Uit voorzorg voor ander onheil heb ik maar besloten een stekje van deze witte vlier mee te nemen en te planten bij het Gele Huis.

Overigens: omdat ik het toch wel heel erg zonde vond een hele pan goudgeel, medicinaal vocht door de wc te spoelen heb ik er de volgende dag alsnog wat fruit bij gemikt: appel en kiwi. Alle als wintervoorraad geweckte potjes zijn inmiddels leeg. Toch nog met smaak opgesmikkeld 🙂

Advertenties

8 thoughts on “Trockenbeerenauslese vliereiswein

  1. Even een reactie die helemaal niet over die vlierbessen gaat. Zat vanmorgen even op mijn linkedin en toen zag ik ineens het profiel van Jaap Berghoef…. Ik ken hem van de facilitaire wereld. En toen viel het kwartje. Zag natuurlijk geen duidelijke foto’s in jouw blog en het is een tijdje geleden dat ik hem zag/sprak….. Doe Jaap de groeten!!!

    Liked by 1 persoon

  2. Wij bakten vroeger op school altijd vlierbloesempannenkoekjes. Die hield je dan aan het steeltje omhoog en knabbelde je de koek er af.
    Heb wel behoorlijk gegrinnikt over je beschrijving van de ‘heerlijke trockenbeerenauslese eisweingeur’ in de Levensjuttersversie van de wijn 😃

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s