Nyhavn 17: een ander geel huis…

Het is enkele maanden na het plotselinge overlijden van mijn vorige partner dat ik een tatoeage laat zetten. Tot grote schrik en afschuw van mijn ouders, ondanks de ‘boodschap’ van de tattoo. Het is een vlinder. Symbool van verandering en vooral ook gekozen vanwege een favoriete quote: ‘Wat de rups het einde noemt, noemt de rest van de wereld een vlinder’.

De reden voor de afschuw en de griezels die vooral mijn moeder bekruipen als ze mijn vlinder ziet, lees ik kort geleden in een van de reisdagboekjes. In 1958 reizen ze door Scandinavië en bezoeken ze ook Kopenhagen, de woonplaats van vrienden die ze eerder in een jeugdherberg hebben ontmoet. Op een avond gaan ze met z’n vieren naar Nyhavn.

Eind jaren vijftig was het daar nog ‘luguber en sinister’, en niet alleen volgens mijn moeder. De oude havenwijk van Kopenhagen was toen nog gewoon een oude havenwijk (ondanks de naam Nieuwe Haven), waar het uitschot der aarde rondhing. Dieven en ruige zeebonken bezochten hier de hoeren in de vele louche cafés. Onder de Denen was het gezegde: je weet dat je in Nyhavn terecht bent gekomen op het moment dat je een mes tussen je ribben voelt.

tattoojack

Tattoo Jack – bekend geworden door zijn vrouwenportretten en voorganger van Ole – aan het werk in Nyhavn 17. (Foto Inge Ejstrup)

Lees even mee wat mijn moeder, toen een 30-jarige, keurige jonge vrouw uit een Eindhovens arbeidersgezin – die overigens inmiddels al best wel wat van het leven gezien had – schreef:

Nu gaan we de havenwijk van Kopenhagen in. Ik vind het erg luguber en sinister. Een of andere dronken knul klampte mij aan, Rita en Kinge zeiden toen: ‘Kom, snel doorlopen, want die vent zoekt ruzie’. Michael wou graag zien hoe je getatoeëerd werd, maar ik had zo’n spijt dat ik mee naar binnen ben gegaan, want dat was zoiets engs.

Er waren ’n Vader en Moeder met kind, die kwamen om hun kind te laten tatoeëren. Dat zoiets bestaat had ik niet kunnen denken. Het was gewoon verschrikkelijk. Van ’n dronken matroos kan je je zoiets nog voorstellen, maar dat een mens met z’n volle verstand zoiets doet! Ontzettend!

Volgens mij moet je daar een reuze infectie oplopen, want het bloed liep er aan alle kanten uit. Ik was blij dat we uit die wijk weg waren. Want wat je daar zag, daar zijn geen woorden voor te vinden.

nyhavn 17

Het Gele Huis in het oude havenkwartier van Kopenhagen: Nyhavn 17

Tegenwoordig is Nyhavn een hip en kleurig uitgaansgebied vol populaire restaurants, waar niet alleen toeristen maar ook de lokale bevolking komt om te ontspannen, en waar je zowel gezinnen als ontwerpers en kunstenaars vindt. En één van de meest iconische plekken hier dreigt het nu af te gaan leggen tegen de ver-‘hip’-ping van dit gebied: de tattooshop waar mijn moeder 60 jaar geleden de griezels kreeg: Tatovør Ole, de oudste nog in bedrijf zijnde tattooshop ter wereld. Een eeuw lang (tot 1975) was dit bovendien de enige plek in heel Scandinavië waar je een tatoeage kon laten zetten.

Gevestigd sinds 1884 in de kelder van Nyhavn 17, een opvallend geel gebouw met rode letters. De eigenaar van het gebouw wil de huur met de tattooshop niet verlengen, ten gunste van een nieuwe keuken voor een van de vele moderne restaurants. Alsof die er al niet genoeg zijn, terwijl dit het laatste overblijfsel is dat herinnert aan het verlopen verleden van dit havengebied. Een smetje op het o zo hyggelige blazoen van dit trendy stukje Denemarken?

De winkel heeft vele tatoeëerders gekend, maar Ole is wel de bekendste. Hij werkte hier vanaf 1947, nadat Jack in de gevangenis was beland vanwege drugshandel, en verwierf wereldfaam vanwege zijn scheepstatoeages. Van over de hele wereld kwam men naar ‘Tattoo Ole’ om zo’n schip te laten inkten. En het was niet alleen het schuim der aarde dat hier kwam: ook koning Frederik IX, de vader van de huidige koningin Margarethe, liet hier door Ole zelf een tatoeage zetten. Hij werd de ‘zeemanskoning’ genoemd: niet omdat hij zo van zeilen hield, maar omdat hij van top tot teen getatoeëerd was 🙂

 

Kong Frederik 2

In 1951 verscheen in magazine LIFE een artikel met een shirtloze Koning Frederik IX, trots zijn lichaamsbouw en zijn uitgebreide collectie tattoos showend, waaronder het handwerk van Tattoo Ole.

De huidige eigenaresse van ’s werelds oudste tattooshop is Majbritt ‘Lille Ole’ Petersen. In de lange rij van tatoeëerders is zij de eerste vrouw. Zij gaat er alles aan doen om de 133-jarige geschiedenis van haar winkel, waar mijn ouders heel even deel van uitgemaakt hebben, levend te houden. Op 14 september dient haar zaak voor de rechtbank, waarin ze zal pleiten voor het behoud van dit unieke stukje Deense geschiedenis. Om dit kracht bij te zetten is er ook een petitie gestart. Ik heb getekend. Jij ook?

PS: Het reisdagboekje ‘Jutland, Noorwegen, Zweden’ uit 1958 komt natuurlijk nog een keer compleet aan de orde. En om nóg een tipje van de sluier op te lichten: mijn moeder besluit dit boekje met: ‘… en dit is dan weer het besluit van de mooiste vacantie van ons leven’. Ondanks, of misschien stiekem ook wel een beetje dankzij, Tatovør Ole…

 

 

 

Advertenties

11 thoughts on “Nyhavn 17: een ander geel huis…

  1. Dat er toen ook al tattoo’s werden gezet, ik heb altijd gedacht dat het iets uit de 80er jaren was. Ik kan mijn afschuw van je moeder goed begrijpen. Wel eens van gedroomd dat onze zoon thuis kwam met een vreselijk mislukte tattoo. Ik heb het nooit verboden maar ben tot vandaag blij dat hij er nooit aan begonnen is.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s