Taal als breiwerk

Stipt op tijd installeren we ons op de bank. We gaan tv kijken, en ja, voor ons is dat best wel een dingetje. Het zit niet meer in ons systeem, maar luisteren naar de tongval en als het meezit de (Deense, voor doven en slechthorenden) ondertitels meelezen schijnt te helpen bij het leren van een nieuwe taal. Er komt een archeologisch programma over Thy. Wellicht scheelt dat. Dat we dingen herkennen, dat we een beetje snappen waar ze het over hebben.

Het zit vanavond niet mee. Dit programma is niet ondertiteld. Eerder keek ik ‘Sporløs’, over een man die als kind geadopteerd was uit een Bulgaars tehuis, en die zijn biologische moeder zocht. En vond. Tranen. Dit was wél ondertiteld en daarom kon ik het verhaal goed volgen, lezen – en ondertussen proberen de uitspraak te onthouden.

Eén woord wat steeds werd genoemd bleek ik van mijn eerdere Deense lessen niet onthouden te hebben, en zocht ik later op: sult. De kinderen in die tehuizen gingen (en gaan nog steeds, zo blijkt uit recent onderzoek) vaak dood aan sult. Honger. Dat woord vergeet ik dus niet meer, gekoppeld aan de beelden van verhongerende, gehandicapte Bulgaarse Romakinderen. Tja, da’s ook een manier om Deens te leren…

Maar vanavond tasten we volledig in het duister. Na tien minuten intensief te hebben gekeken en geluisterd naar mensen die al pratend met schepjes voorzichtig laagjes zand afschrapen, waarna er een hoefafdruk van een koe zichtbaar wordt, snappen we dat de verslaggeefster en de archeologe het over køer (koeien) hebben. Maar verder? De inhoud van het hele programma gaat grotendeels aan ons voorbij.

Onlangs vonden we, behalve een enveloppe vol krantenknipsels, ook een briefje van de oosterbuurman in de brievenbus. ‘Ik twijfel een beetje of jullie wel iets aan deze knipsels hebben. Brengen ze je iets in taalkundige termen? Wanneer je je een nieuwe taal eigen maakt, is het moeilijkste niet het lézen, maar het spréken. En in dit opzicht helpen die knipsels niet…’

Niet direct nee, en al helemaal niet om de mensen hier te begrijpen, te verstaan. Want dat vinden we allebei nog steeds het moeilijkst. Dit zal het meeste tijd kosten: het gewend raken aan de tongval. Naarmate onze woordenschat groter wordt – en daarbij helpen de krantenknipsels en álles wat we lezen natuurlijk wel – zullen we steeds meer woorden gaan herkennen. Hoop ik.

Dansk - understand
Wij zijn niet de enigen! 😀

Wat daar ook bij moet gaan helpen is boeken lezen en luisteren tegelijkertijd. Ik heb, mede door toedoen van eerdergenoemde buurman, mijn eerste Deense boek bij de bieb geleend, en hetzelfde boek, maar dan in luisterversie, in bestelling staan. Ik heb vrij willekeurig het eerste-de-beste boek van de plank gepakt vanwege de titel, want in dit geval gaat het me niet meteen om de inhoud, maar om te leren de woorden die ik hóór, te verbinden met de woorden die ik zíe.

En wie weet: krijg ik nog wat mee ook van het verhaal in Havblik (Zeezicht) dat, zo lees ik nu op de achterflap, zich afspeelt aan de westkust van IJsland. Muziek en de ruige natuur spelen een grote rol in het verhaal, over een vrouw van tegen de zestig, die zich terugtrekt in een klein huisje en op enig moment buitenlandse vrouwen de IJslandse uitspraak gaat leren… Soms pak je een boek echt niet toevallig van een plank…

Een nieuwe taal leren op onze leeftijd lijkt wel een beetje op mijn gebrei: ik moet vooral niet meteen met ingewikkelde patronen aan de slag, maar het vooral bij de basics houden. En het gaat niet snel. Omdat ik het niet (meer) kán en omdat ik het niet (meer) wíl. Soms laat ik steken vallen, en als het echt een rommeltje wordt haal ik alles uit en begin ik weer van voren af aan… 

Havblik, Kristin Marja Baldursdottir
Bergen met sneeuw, leuke gekleurde huisjes, weerspiegeling in het water… hoe lang is het geleden dat ik als een kind puur op basis van het mooie plaatje een boek heb uitgezocht? 😀

20 gedachtes over “Taal als breiwerk

  1. Schitterend, dat bord. Humor!

    Ooit heb ik mezelf Fries leren lezen.
    Als je snel over de zinnen heen leest begrijp je meer dan als je woord voor woord leest.
    De woorden ondersteunen elkaar dan.
    En als ik er écht niet uitkwam dan toch maar het woordenboek erbij gepakt.

    Maar het blijft een klus.

    Liked by 1 persoon

  2. Een moeilijke taal. Soms kijk ik naar Deense series op televisie. Het klinkt mooi, maar ik begrijp het niet. Lichaamstaal en gebarentaal zijn gelukkig veelzeggend. Daar zou ik mij zoveel mogelijk mee behelpen. Het komt wel. Traag maar zeker.

    Liked by 2 people

    1. Dat verkeersbord is geen geintje: het is echt ‘wetenschappelijk’ aangetoond dat een heel groot deel van de Denen hun eigen taal óók niet begrijpen! Daar troost ik me maar mee… En van lichaamstaal moet ik het inderdaad ook wel vaak hebben als ik in de winkel sta. De nonchalante houding als ze zeggen: we kijken even rond, mag dat? en de veel gerichtere houding bij een heel specifieke vraag… leuk is dat!

      Liked by 1 persoon

  3. Hopelijk geeft het geen eenzaam gevoel dat je de taal niet voldoende kent? Het blijft het grote communicatiemiddel uiteraard. Chapeau om nog de taal te leren. Heel erg goed voor de hersenen hoor ik vaak.

    Like

    1. Nee hoor, eenzaam voel ik me nog lang niet! Nu verkeren we ook niet zo vaak in gezelschappen waar wij de enigen zijn die het niet begrijpen, en dat dit in het begin wel zo zal zijn, dat hebben we ingecalculeerd. Je mag me deze vraag over drie jaar nog eens stellen… 😉

      Liked by 1 persoon

  4. Ek weet goed hoe dit voel. Ek is ook besig om ’n nuwe taal aan te leer (Zulu) en vind dit glad nie maklik nie. Dis een van Suid-Afrika se amptelike tale en word gepraat hier in in die streek waar ons nou woon. Wat dit moeilik maak is die tong-klikke (tongue clicks) wat deel is van die taal. Ek gebruik ’n computer program om my te help.

    Liked by 1 persoon

    1. Baie knap van je Hester, om een nieuwe taal te leren! Maar ja: je moet ook wel als dat de taal is die gesproken wordt waar je woont. Die tong-klikke lijkt me moeilijk, ook al klinkt het ook wel een beetje als de ‘Deense stoot’, een soort hik… 🙄

      Liked by 1 persoon

    1. Winkelen (als in: shoppen) doen we niet 😬 We kopen ons eten in de supermarkt, en soms gaan we naar tweedehandswinkeltjes als we iets niet-eetbaars nodig hebben. Daar werken vaak zeer bejaarde vrijwilligers, die meestal alleen het locale dialect spreken. De meest simpele dingen (“we kijken even rond”) kan ik wel zeggen inmiddels, alleen als ze een heel verhaal terug beginnen te kletsen, dan stokt het… dan kan ik ook nog uitleggen dat wij geen ‘locals’ zijn, en dan houdt het óf op, of we proberen het nog een keer langzamer, of in het Duits of Engels… Ik werk zelf ook in een winkel hier, en soms komt er een klant op me af met een heel verhaal waar ik niks van snap, en dan is het ook afremmen, uitleggen dan ik nog geen Deens versta en overnieuw beginnen… en dat gaat elke keer een stapje beter. Ik begin klanken (woorden) te herkennen… 😉

      Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s