Brugklas voor 57-plussers

In het enorme geroezemoes hoor ik achter me iemand praten. Het dringt niet tot me door dat het een andere taal is dan die ik het afgelopen half jaar heb gesproken, en dat ik het kan verstaan. Dan word ik op mijn schouder getikt en klinkt de vraag opnieuw: ‘Weet jij wie het meisje uit Holland is?’ ‘Yes, that’s me’, antwoord ik.

Het is de grote kerstbijeenkomst van AFS, de organisatie waarmee ik een jaar in het zuiden van de Verenigde Staten heb doorgebracht. Na een half jaar droomde ik in het Engels, en op dit moment dringt tot me door dat ik een vraag gesteld in mijn moedertaal hoor en begrijp, maar dat ik het antwoord als in een automatisme in het Engels geef. Na dat besef probeer ik vervolgens de conversatie voort te zetten in het Nederlands – en dat gaat best wel moeizaam. Over elk woord moet ik nadenken.

We zijn nu een half jaar hier, en ik kan niet zeggen dat het met mijn Deens nu net zo gaat als 40 jaar geleden. Had ik dat verwacht dan? Nou nee. Had ik dat gehoopt? Ja, stiekem wel. Maar de vergelijking gaat natuurlijk aan alle kanten mank.

Veertig jaar geleden leefden we in een internetloze wereld. Ik vertrok naar de andere kant van de wereld, en zo voelde het ook. Contact met het thuisfront was er via vloeipapierdunne luchtpostbrieven, die een week of langer onderweg waren. Telefonisch contact was peperduur, en dus alleen voor de allerhoogste nood. Ongeveer 1x per maand ging ik ervoor zitten om te schrijven, in het Nederlands dus: naar mijn ouders, en naar de plaatselijke krant die mijn belevenissen publiceerde.

Verder sprak, schreef en hoorde ik vanaf de landing op Kennedy AirPort twentyfourseven Amerikaans. En had ik natuurlijk zes jaar daarvoor op school de Engelse taal als vak gehad, luisterde ik naar Engelstalige liedjes en keek ik naar Engelstalige tv-programma’s.

Het nu al willen dromen in het Deens (of moeten nadenken over hoe ik iets in mijn moedertaal zeg) is natuurlijk een utopie. Ik spreek en hoor de meeste uren van de dag Nederlands, als we samen thuis zijn. Dankzij sociale media heb ik dagelijks enige vorm van schriftelijk contact in het Nederlands met vrienden en familie waar ook ter wereld. Ik besteed elke dag tijd aan Deens, door het te lezen, te schrijven of ernaar te luisteren, maar dit is nog fase brugklas zeg maar 😉 – voor 57-plussers, ook nog. En last but not least de meest complicerende factor: we wonen in een gebied waar elk dorp zijn eigen lokale dialect heeft.

Gelukkig zijn de meeste Thybo (bewoners van Thy, de regio waar we zijn neergestreken) bereid óf langzamer en ‘hoogdeens’ te gaan praten als ik aangeef dat ik ze niet begrijp, óf over te gaan op Engels – als we er helemaal niet meer uitkomen. Slechts een enkeling kan het niet, of wil het niet. Daar moet ik dan maar gewoon geduld mee hebben – net zoals zij geduld moeten hebben met mij.

De inspiratie voor dit blog kwam eerder deze week op de Dag van de Moedertaal. Deze dag (21 februari) werd in 1999 door de UNESCO gesticht en heeft tot doel de taalverscheidenheid, meertaligheid en begrip tussen talen en culturen te bevorderen.

Voor de UNESCO zijn talen het instrument om het culturele erfgoed levend te houden. Door de moedertaal in ere te houden, blijft de taalkundige en culturele traditie bestaan en, wordt men zich meer bewust van de verschillen tussen de diverse mensengroepen. Dit zou leiden tot meer begrip.

Aanleiding om de ‘Internationale Dag van de Moedertaal’ op 21 februari te vieren, zijn de rellen in 1952 toen diverse studenten omkwamen tijdens demonstraties om het Bengaals, de zesde (!) taal van de wereld, erkend te krijgen als een officiële taal van Pakistan. Pakistan bestond toen uit Oost- en West-Pakistan, het huidige Bangladesh en het huidige Pakistan. De regering had gesteld dat uitsluitend het Urdu de taal van Pakistan was. De slachtoffers van de rellen worden in Bangladesh op deze dag herdacht.

De ‘Internationale Dag van de Moedertaal’ werd voor het eerst in 2000 gevierd. Het communiqué dat hiertoe opriep, meldde dat er bijna 6000 talen zijn.

Afbeelding: thy360.dk (Thybomål – het streekdialect. En dit kan ik – nog – niet verstaan én – nog – niet lezen! 🥴)

21 gedachtes over “Brugklas voor 57-plussers

  1. Dialect en talen verdwijnen steeds meer.
    Misschien omdat de afstanden op aarde kleiner worden.

    Mijn poging om Thai te leren is mislukt.

    Maar dromen in Engels herinner ik mij uit de tijd dat ik met een Schotse samenwoonde.
    Al denk ik dat mijn Engels nu een opfriscursus kan gebruiken.

    Ik wens jou succes met het Deens.

    Vriendelijke groet,

    Liked by 1 persoon

    1. Heb je het opgegeven om Thai te leren? Dat is alleen al door het andere schrift weer een hele uitdaging, lijkt me.
      En ja: in alle facetten wordt de hele wereld steeds meer een grijze (Engelstalige) brij, in plaats van een kleurrijke smeltkroes waar plaats blijft voor eigenheid… Hier in Thy worden wel pogingen ondernomen het Thybomål (het dialect dus) levend te houden. Ken je het blog Operation X?
      Mistige groet!

      Like

  2. Taal, sommige mensen hebben daar een knobbel voor.
    Anuscka, je kunt toch van jezelf niet verwachten dat je het Deens na een half jaar onder de knie hebt???
    Ik versta er werkelijk geen woord van,Denen spreken ‘vloeiend binnensmonds’ en ook is de schrijfwijze compleet danders dan de uitspraak. Blijven proberen en veel geduld hebben lijkt me van belang.
    Is het bij jullie ook al lente? In Drenthe wordt het vandaag 17 graden, dus tijd om de tuin klaar te maken voor het nieuwe seizoen. Volgens mij heb ik dat nog nooit eerder gedaan in februari.

    Liked by 1 persoon

    1. Ik heb gelukkig wel een talenknobbel, dat scheelt. En nee, ik overdrijf graag – het zou een wondertje geweest zijn als ik nu het Deens onder de knie zou hebben. Maar stiekem hè…. 😉😇
      Hier was het vandaag ook voorjaar, heerlijk! Nog wel onder de 10 graden, maar met een wazig zonnetje was het goed toeven buiten. We zijn nog erg voorzichtig met tuin-dingen. Vorig jaar kwam de winter ineens eind maart, begin april, en hadden wij begin maart tijdens een kort bezoekje hier fruitstruiken in de tuin gepland die het loodje hebben gelegd. Dus we wachten nog even af… Maar ik hoor van meer mensen in NL dat ze deze dagen dingen doen die ze nooit eerder zo vroeg in het jaar hebben gedaan… de natuur is toch wel aan het veranderen hoor…

      Like

      1. Fijn die talenknobbel, Doe er je voordeel mee.
        De tuin doen bestaat vooral het opruimen en losschoffelen. We wachten nog even met bepalten en bomensnoeien, dat wordt pas maart/april, want je weet maar nooit…

        Liked by 1 persoon

  3. Lijkt me ook lastig omdat al zo snel op te pakken. Volgens mij zitten er tussen de Deense woorden ook vaak Friese klanken. Hier spreken de meeste Friezen ook de taal niet meer, wij gelukkig nog wel en als ik in het buitenland ben probeer ik het eerst ook altijd. Ooit zaten we in Normandië in een restaurant te eten en kwam er iemand die vroeg of we Denen waren. Licht blauwe ogen blond haar.

    Liked by 1 persoon

  4. Dromen in het Engels. Da’s lang geleden. En dat terwijl ik toen ook nog best veel Nederlands sprak.
    Kwam vandaag tijdens het opruimen mijn Japans Engelse woordenboek tegen. In het Japans heb ik nooit gedroomd. Kan nu alleen nog (fonetisch) vragen of je een kopje koffie wilt.
    Heb het boekje wel terug in de kast gezet ;-). Kan het nog niet loslaten.

    Liked by 1 persoon

    1. Japans! Da’s ook van een heel andere orde! Heb je daar gewoond of heb je de taal gewoon voor je plezier geleerd? Voor een vakantie ofzo? Moet hoe dan ook bijzonder zijn geweest, als je het boekje nog niet kunt loslaten 😉

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.