Harpmuziek in Óðinn’s vi (2): Blind vertrouwen

Het is op z’n zachtst gezegd confronterend: dat ik zo in mijn hoofd zit, en niet in mijn hart. Ben ik er te lang uit geweest? Te lang geen harples meer gehad, geen (Keltische) workshops meer bezocht? Kan ik dan alleen maar – net als met een nieuwe taal – iets leren volgens het boekje, als het zwart-op-wit voor me staat?

‘Blind’ lijkt het toverwoord tijdens de workshopdag in Odense, maar ik blijf maar proberen te zien, te kijken en te begrijpen wat ik kan lezen met mijn ogen, in plaats van te voelen, te luisteren met mijn hart en te ervaren. En dat werkt dus niet. Het levert me hoofdpijn, frustratie en een loden vermoeidheid op, die vandaag pas oplossen op het moment dat ik snap wat er aan de hand is.

Even terug naar de muziek en haar maker. Turlough O’Carolan werd op 18-jarige leeftijd blind door de pokken. Vóór die tijd was zijn muzikaliteit al opgemerkt, en zijn handicap stond hem bepaald niet in de weg muziek en mooie teksten te componeren, rond te reizen en op te treden en de meest geliefde bard van Ierland te worden. Tot op de dag vandaag leren veel Keltische muzikanten musiceren op gehoor. En niet op basis van notatie op papier. De tunes worden al spelend van generatie op generatie doorgegeven, waarbij ieder zijn eigen draai eraan geeft.

Voor de mensen zoals ik, die gewend zijn eerst te lezen en daarna pas te luisteren, zijn diverse arrangementen ooit op papier en in muziekboeken terechtgekomen. De bladmuziek is niet meer dan een handreiking, een basis. Niet bedoeld om strikt en alleen maar op deze manier het stuk te vertolken; het is een startpunt voor jouw eigen interpretatie ervan.

Tijdens de workshop in Odense is ‘Blind Mary’ de eerste tune die we leren. Volgens de overlevering schreef O’Carolan dit lied voor een eveneens blinde collega-harpspeelster; de enige vrouwelijke professionele harpspeelster in haar tijd. Het is een ‘lament’, een ‘very slow air’, een klaagzang dus. Het moet met de nodige rust en pauzes en vooral met gevoel gespeeld worden. En laat dat maar aan Dearbhail Finnegan over, onze lerares voor vandaag.

‘Can you follow me?’, vraagt ze na de eerste maten een paar keer te hebben voorgespeeld. Nou…. Dat blijkt een hele uitdaging te worden als blijkt dat zij ervan uitgaat dat wij haar allemaal puur op gehoor na kunnen spelen. Ik kan dat niet, en vraag haar dus elke keer om even aan te geven op welke toon een nieuwe maat start. En dát blijkt zíj niet te kunnen. Ze moeten zoeken, nadenken, vergist zich keer op keer en raakt in haar hoofd de weg kwijt. Waar ik, al zoekend naar houvast wat mijn hoofd begrijpt, mijn gevoel steeds verder verlies.

Het komt die dag niet meer goed tussen ons, ik kan haar letterlijk niet volgen, en zij mij niet. Ik besluit eerder te stoppen. De bladmuziek krijg ik, zoals gewoonlijk bij dit soort workshops, mee naar huis, zodat ik Blind Mary op mijn eigen manier kan leren spelen. Jammer dat het in Odense niet lukte. Maar Dearbhail bracht wel iets anders naar boven, zo besef ik mij vandaag.

Ik mag best wel eens weer wat vaker vanuit mijn hart, mijn gevoel het barse Deense leven gaan benaderen – ik ben het even kwijt geraakt rond de emigratie. Ik mag het hoofd en ‘de boekjes’ af en toe heus wel even laten voor wat ze zijn. Niet alleen vertrouwen op wat mijn ogen lezen en wat mijn verstand begrijpt en wat het papier zegt.

Ik snap wel waarom ik het doe, nu. In een periode waarin weinig meer vanzelfsprekend is, en alles nieuw, zoek je houvast bij alles wat ‘bekend’ en ‘makkelijk’ is – en voor mij is dat nog steeds mijn hoofd eerder dan mijn hart…

Hieronder een vertolking van Blind Mary door de Schotse harpiste Ailie Robertson. Bij Ailie volgde ik ooit ook een mooie workshop, waarin ik voor het eerst kennismaakte met ‘op gehoor spelen’. Over welk effect dat op mij had schreef ik toen dit blog.

Advertenties

21 gedachtes over “Harpmuziek in Óðinn’s vi (2): Blind vertrouwen

  1. Hoofd, hart en handen, weten, beleven en doen zijn de drie elementen van een goede les.

    Zelf stap ik vaak in de valkuil. Dan wil ik teveel, dan doe ik teveel en vergeet ik met mijn leerlingen mee te leven.

    Muziek is door mijn slechter horen volledig uit mijn leven verdwenen.

    Voor jouw harp spelen heb ik veel respect. Dat je bij deze workshop je houvast moest loslaten lijkt mij ook erg moeilijk. Al vermoed ik dat ook jij muziek beleeft. Vooral door de link naar jouw eerdere blogpost.

    Ik wens je succes met het vervolg.

    Vriendelijke groet,

    Liked by 1 persoon

    1. Dank je Rob! Ja, teveel willen is voor velen van ons wel een valkuil, denk ik.
      Wat jammer dat muziek zo uit je leven is verdwenen! Ik zou er niet aan moeten denken – maar ja: soms heb je geen keus. Gelukkig zijn er volgens mij nog een boel andere dingen in het leven waar jij nog wel van kunt genieten.

      Liked by 1 persoon

  2. “Je hart volgen”, heel mooi, maar niet altijd gemakkelijk. Wij leerden overaltijd ons hoofd te gebruiken.
    Pas bij het ouder worden ben ik in mijn hoofd gaan beseffen dat het hart MAG en MOET worden gevolgd.
    Misschien is dit nu voor jou nog een onwennige periode, omdat je een grote stap hebt gezet ‘in het onbekende’, en je je graag nog veilig vastklampt aan verstandsstrooihalmen. Komt wel terug goed!

    Via je link ontdekte ik je vorige blog, waar ik het bestaan niet van kende, en dus heb ik al een paar heerlijke pareltjes gelezen. Ik ga zeker verder struinen, om je zo beter te kennen en begrijpen.

    Dank voor delen!

    Liked by 1 persoon

    1. Je hart volgen is zeker niet altijd makkelijk nee. Het mooist is ook de combinatie natuurlijk; als je je hoofd helemaal zou uitschakelen komt het niet goed…
      Altijd welkom om op mijn vorige blog met lezen! Ik schrijf daar niet meer, maar het is nog wel gewoon online. Veel leesplezier! ☺️

      Liked by 1 persoon

  3. Ook een goede les voor mij: ik zit ook nog teveel in mijn hoofd en ik merk dat als ik ga voelen. Dan word ik somber en depressief. Het overvalt me. Ik merk het vandaag des te meer: slecht geslapen en hoofdpijn en dus moe. Ik ga straks ook emigreren en ben benieuwd hoe ik dit ga ervaren. Erg mooi stukje!

    Liked by 1 persoon

    1. Dank! ☺️ Ik kan me je gevoelens voorstellen. Mij overvalt het soms ook hoor, de somberheid. Maar omdat het leven zoveel eenvoudiger is geworden – weinig zorgen – kan ik die somberheid sneller van me af zetten dan ‘vroeger’. Ik ben ook heel benieuwd hoe jij gaat balanceren tussen hoofd en hart in de toekomst!

      Liked by 1 persoon

  4. Wat jammer dat iets waar je je zo op verheugde zo’n teleurstelling bracht.
    Maar wel weer mooi dat het je inzicht brengt. Je zegt dat je, door de emigratie, behoefte voelt aan houvast en grond onder je voeten (daar heb je die gapende kloof weer).
    Maar Anouscka, het is toch dat hart van jou dat je gevolgd hebt door naar Denemarken te gaan…
    Houd moed, eens ga je “landen”.

    Like

    1. Ach, inderdaad, het leverde een onverwacht inzicht op. En voor mij was het een heel proces om vanuit een leven wat je kent, en waarvan je weet dat veel dingen je niet meer passen, stappen te zetten en mijn hart te volgen en van voren af aan beginnen. En dán ga je pas ervaren dat in zo’n heel nieuwe situatie je hart blíjven volgen en alles wat er in je hoofd zit, loslaten, best wel (weer) lastig is… 😉 Maar het komt goed hoor!

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s