De Twaalf Nachten

De periode tussen 25 december en 6 januari is de tijd dat de grootste duisternis zich, onmiddellijk na de zonnewende, over het noordelijk halfrond verspreidt. Deze twaalf nachten zijn van oudsher een bijzondere tijd. Tijd voor bezinning, om even pas op de plaats te maken.

In vroegere eeuwen noemde men dit ook wel ‘lotdagen’. Het woord ‘lot’ wordt hier gebruikt in de oude betekenis van ‘luister’. Om de toekomst te kennen begaf men zich tijdens deze dagen zwijgend naar een kruispunt van wegen, waar men luisterde en lette op voortekens die zowel het weer als ook andere gebeurtenissen aanduidden. Elke nacht gaf een voorspelling voor een van de komende twaalf maanden.

Dromen tijdens de Twaalf Nachten zouden hetzelfde voorspellende karakter hebben. Oeroude overleveringen, uit de tijd dat natuurmensen nog verbinding hadden met de kosmos, verhalen van geesten van de gestorvenen die in deze nachten de levende mensen bezoeken.

De periode van de Twaalf Nachten vormt de tijd die ons zonnejaar van 365 dagen laat aansluiten op het maanjaar van twaalf maanden. De synodische maanomloop – de tijd van bijvoorbeeld volle maan tot volle maan – bedraagt 29,5 dag. Twaalf maal 29,5 is 354; een verschil van elf dagen, twaalf nachten. Deze werden gezien als restdagen, als extra tijd.

Tijd voor stil-staan, stil-zijn. Dat kun je ook zien in de ontwikkeling van de lengte van de dagen. Met midwinter, 21 december, hebben we de langste nacht en de kortste dag, waarna de dagen in principe weer gaan lengen. Echter: de lengte van de dagen rond kerst blijft een aantal dagen vrijwel constant. Net alsof ook de zon even op de plaats rust houdt. Heel de aarde lijkt in ruste.

Maar schijn bedriegt.’s Winters trekken de scheppingskrachten zich terug in de aarde. Niet om daar in slaap te vallen, maar om daar voorbereidingen te treffen voor weer nieuw leven. 

De winter is dus de periode dat de krachten in de aarde het sterkst zijn. Daardoor kan de geesteskracht zich met die aardekrachten verbinden. Het hele kerstverhaal zou je kunnen zien als een metafoor voor wat er gebeurt op het moment dat de levenskrachten in de aarde zitten. Maria die een boodschap krijgt van de engel, de geesteskracht die op aarde incarneert, de herders die allen in hun droom een boodschap hebben gekregen, de twaalf dagen die de drie koningen over hun reis doen…  In deze periode is de sluier tussen hemel en aarde het dunst. Ook de ons dierbare gestorvenen zijn dichtbij.

De impact van de Twaalf Nachten is in vroeger tijden veel groter geweest dan wij in onze tijd nog ervaren. Voorchristelijke volkeren kenden geen nieuwjaarsdag. Zij vierden de overgang van het duister, het oude, naar het licht, het nieuwe jaar, met een feestperiode van twaalf dagen en nachten. 

Het hele maatschappelijke leven lag gedurende die twaalf dagen en nachten stil. Gebeurde dit niet, dan geloofde men dat dat ongeluk bracht. Er mocht geen graan gedorst worden. Tussen vijanden heerste in deze dagen een wapenstilstand, die vaak zelfs wettelijk verplicht was. In de huishoudens gold het als het oproepen van onheil wanneer men tijdens deze twaalf dagen en nachten de was deed, brood bakte of peulvruchten at.

De tijd van 25 december tot 6 januari is een periode van ‘wereldrust’, de aarde zelf is gevat in innerlijke stilte. Het is hét moment voor bezinning (verleden) en bezieling (toekomst). Na een goede voorbereiding zou je, ook buiten deze periode om, iedere nacht antwoorden op veel van je vragen kunnen krijgen. In de nacht en vooral in deze tijd kan je bijzondere ontmoetingen hebben en meer leren dan in een heel jaar van je dagbewustzijn.

(bewerkte samenvatting van het artikel Dromen tijdens de twaalf heilige nachten op DeVerwanten.nl)

Winter2019n

20 gedachtes over “De Twaalf Nachten

  1. Ik las hier veel voor de eerste keer. Altijd boeiend om het verleden en de evolutie te ontdekken.
    Ik ga bezinnend genieten en genietend bezinnen in deze extra time. De donkerste kortste dagen van het jaar, zeker als de zon zich niet laat zien.
    Gelukkig branden hier dé lichtjes, lichtjes van hoop, liefde en bezieling.

    Waren onze krachten maar ook het sterkst op onze oude(re) dag, klaar voor een heel nieuw begin… Maar je hoort me niet klagen, zeker nu niet.

    Prachtige foto van de zee en heel mooie tekst.

    Geliked door 1 persoon

    1. Mooi, die lichtjes van hoop, liefde en bezieling ❤ Geniet met volle teugen van deze extra tijd. En op onze oude(re) dag beschikken wij wellicht over onvermoede, heel ándere krachten… 😉 (Onderschat de kracht van het woord niet, daar lees ik bij jou ook heel veel 'ziel'…)

      Like

  2. Inderdaad in deze donkere dagen is er bezinning over wat is geweest in het afgelopen jaar. Ik hoop niet dat ik gestraft wordt, vandaag brood gebakken en peulvruchten gegeten, het zal toch niet!

    Geliked door 1 persoon

    1. Haha, nee hoor, de tijden zijn veranderd – ook wat bijgeloof betreft. Hier hetzelfde: brood gebakken en linzen gegeten. Maar ik heb nog wel enige twijfel over het feit dat ik vandaag en morgen werk in de winkel… 🤔 (het is vrijwillig, dan mag het vast… 😉)

      Geliked door 1 persoon

  3. Sinds een paar jaar doe ik mee met iemand uit Duitsland die dit altijd viert. 12 magical nights noemt zij het. Elke dag stuurt ze ons een video met een verhaal en een aantal vragen waar we over na kunnen denken. Ze vertelt ook ieder jaar weer over de tradities daar. Mooi om te horen en ook bij jou over te lezen. Net weer wat extra dingetjes die ik nog niet wist.

    Geliked door 1 persoon

    1. Jawel hè? Dat voortborduren, daar ben ik nog een beetje mee aan het ‘worstelen’ (maar dat heb je al gelezen in het volgende blog), maar er komt vast en zeker iets naar boven waar ik me heel prettig bij ga voelen!

      Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.