De ongemakkelijke waarheid en kaasschaamte

Ik heb het even helemaal gehad met onze manier van leven en de keuzes die hiertoe hebben geleid. Eenvoudig leven hier? Ik vind er op dit moment weinig ‘eenvoudigs’ aan. Het lijkt eerder steeds ingewikkelder te worden. Het ene bewust-zijn over een aspect van hoe we tegenwoordig met de aarde en onze medebewoners omgaan, leidt tot het volgende. De ene keuze leidt bijna vanzelfsprekend naar het volgende probleem.

Maar waar houdt het op? Waar ligt de grens tussen de wereld willen verbeteren en weten dat het genoeg is wat je doet, of juist laat? Waar ligt de grens tussen met een nog-net-goed gevoel je kop in het zand steken en het besef dat je niet kunt on-weten wat je zojuist hebt gezien, gehoord, gelezen.

Het is zuivelcrisis in het Gele Huis. Op zoek naar steun en bevestiging van mijn wanhopige gevoel lees ik de volgende tekst op de site van De Morgen:

“We moeten minder kaas eten”, zegt mijn vriendin* resoluut, die vandaag de boodschappen deed. “Kaas is superslecht voor het milieu. En ik vind het ook zielig voor de dieren.”

Minder kaas? De afgelopen jaren banden we al vlees uit onze keuken, boekten we geen vliegvakanties meer en besloten we de houtkachel niet meer te gebruiken**. Een droger hebben we ook niet: alle kleren gaan aan het droogrek, ook al worden de handdoeken er zo ruw van als schuurpapier.

Is het nu tijd voor de volgende stap: geen kaas meer? En wil ik die stap wel zetten? Kaasblokjes met mosterd! Pizza quattro formaggi! Geraspte parmezaanse kaas!*** Het is allemaal zó lekker. Moeten we dan werkelijk elke vorm van genot uit ons leven verdrijven omdat de planeet het niet zou aankunnen? Zo erg kan het toch ook weer niet zijn met die kaas?

Alsof het één groot complot is, verschijnt een paar dagen na het kaasincident de nieuwste New Scientist, het populaire wetenschapstijdschrift met op de cover: de waarheid over kaas, de verschrikkelijke prijs van ons favoriete eten. Strekking van het artikel: je bent naïef als je denkt dat kaas zoveel beter is voor het milieu en dierenwelzijn dan vlees. 

(*de rollen zijn bij ons omgedraaid, **de houtkachel brandt nog wel in het Gele Huis en ***al deze dingen eten wij niet meer, maar verder had deze gedachtegang de mijne kunnen zijn)

Deze week deelt Jacob aan de lunchtafel ineens mee dat hij geen geiten- en schapenkaas meer wil. Koeienzuivel gebruiken we al heel lang niet meer vanwege de lactose en daar is Jacob intolerant voor. Echter: hij heeft zich verdiept in de geiten- en schapenmelk c.q. kaasindustrie en ook hier (waar niet?) is het leed niet te overzien. Voor de dieren niet, en nu ook in het Gele Huis niet.

Want hoe Jacob ook benadrukt dat dit ZIJN keuze is, en dat hij van mij niet vraagt hetzelfde te doen, zit ik toch met een probleem. Ik ben een kaasjunkie. Zo lang ik mij kan heugen heb ik dagelijks kaas gegeten: op brood, bij een borrel (toen we nog borrelden), en tegenwoordig zijn we grootverbruikers feta om warme maaltijden van enig eiwit te voorzien.

Maar de ongemakkelijke waarheid wetend (die ik in wezen al langer wist, maar waar ik mijn kop voor in het zand stak) is het geen optie meer om zuivel van welk dier dan ook te blijven consumeren. Ik heb kaasschaamte, zo lees ik in hetzelfde stuk op De Morgen:

‘… eindig ik thuis bij de koelkast, waar mijn vriendin overigens ook de melk en yoghurt heeft gerantsoeneerd. Wanneer ik zelf boodschappen doe, heb ik natuurlijk de kans om de voorraad zuivel weer op niveau te brengen.

Daar sta ik dan, met de kinderen bij de kaasafdeling naast een heerlijk stuk boerenbelegen. “Niet doen”, zegt mijn achtjarige dochter, die aan de koelkast blijkbaar had staan luistervinken. “Dat is slecht voor de planeet.”Ik leg een stuk in de winkelwagen, maar het broodje kaas met mosterd smaakt me die middag toch minder dan voorheen. Het zit onder mijn huid en gaat er niet meer weg: kaasschaamte.’

(Het volledige artikel waaruit ik citeer is HIER te lezen)

 

92 gedachtes over “De ongemakkelijke waarheid en kaasschaamte

    1. Nu, ja, dat bedoel ik dus. Het leven wordt er dan niet makkelijker op (maar wie heeft ook ooit beloofd dat het makkelijk zou zijn?) Alternatieven hebben dan wel weer andere bezwaren: er zit soja in (en daarvoor worden regenwouden vernietigd), en/of het is genetisch gemanipuleerd… In plaats van kaas (als strooisel, of als saus) gebruiken wij tegenwoordig gistvlokken (met toegevoegde vitamine B12, wat je als vegetariër/veganist snel mist), in plaats van yoghurt als ontbijt pap (van zelf gemaakte havermelk, met fruit en noten) en als toetje zelfgemaakte ‘risalamande’, hét Deense kersttoetje bij uitstek: rijst met amandelmelk en (geroosterde) amandelen en fruit… Meer gedoe, maar uiteindelijk in beide gevallen: veel lekkerder, gezonder, en beter voor dier en aarde… ❤

      Liked by 2 people

  1. Heel herkenbaar. Ik eet al een paar jaar zo veel mogelijk veganistisch en sta nog steeds voor moeilijke keuzes. Wat eten betreft gaat het inmiddels bijna altijd goed maar met andere dingen…
    Vanochtend op de markt zoek ik een hondenriem. De oude, leren riem is versleten. De marktkoopman prijst een rundleren riem aan. Ik leg uit dat ik liever geen leer neem en pak een nylon riem.
    ”Nylon wordt gemaakt van olie en dat is ook niet goed” zegt de marktkoopman. “Bovendien kost nylon veel energie in het productieproces“ en “gaat een leren riem langer mee”….
    Zoiets simpels en dan tóch het dilemma van “welke keus is nu de beste?”…

    Liked by 1 persoon

    1. Hoi Ikkelien, welkom hier en dank voor je reactie 🙂 Ja, dat soort dingen, onmogelijke keuzes. Waar ligt voor jou op dat moment de prioriteit? Dat kan per moment verschillen. In dit geval zou ik voor een tweedehands riem zijn gegaan. Op een of andere manier maakt dat zowel de keus voor het een als voor het ander iets minder moeilijk… Waar héb je uiteindelijk voor gekozen, en waarom?

      Like

      1. Ik heb toch voor de nylon riem gekozen, omdat dat voor mij beter voelde dan de leren riem.
        Tweedehands heb ik bij de kringloop naar gekeken (3 winkels, gedurende een paar weken) maar niet gevonden en via marktplaats wilde ik niet omdat je dan niet kunt zien hoe de kwaliteit van de riem is.
        Schoenen heb ik wel van leer omdat ik heel moeilijke voeten heb met steunzolen. Ik zorg goed voor mijn schoenen en laat ze verzolen tot het echt niet meer kan. Schoudertassen heb ik dan weer niet van leer, op eentje na, die gemaakt is van een oud leren bankstel.
        Zo blijft het altijd dubben en afwegen.

        Liked by 1 persoon

        1. Dat is inderdaad het ‘probleem’ van kringloopwinkels: dat daar niet altijd aanwezig is wat je zoekt – en soms kun je niet wachten. Fijn dat je zo uitgebreid reageert, en je keuzes uitlegt. Want inderdaad, het blijft, elke keer weer opnieuw, dubben en afwegen. Maar dát je dat doet, vind ik heel goed. Zoveel mensen denken amper na over de consequenties van hun keuzes…

          Like

  2. Kaas is zowat mijn enige broodbeleg. Ik eet nog zelden vlees, als ik dat doe enkel gevogelte. Er zijn dagen waarop ik goesting heb om “f*ck de planeet” te zeggen. En dan denk ik aan de kroost… (En dan vloek ik hard omdat wij ze mee kapot gemaakt hebben)

    Liked by 1 persoon

    1. Ik snap je gevoel. En er is (gelukkig!) meer broodbeleg dan kaas alleen 😉 We zijn nu de resten kaas die we nog in voorraad hadden en waar we anderen geen plezier mee deden, aan het opmaken – ook zo stom om dat weg te gooien – dus we kicken langzaam af 😉

      Liked by 1 persoon

  3. Heb kalfjes gezien een paar dagen na hun geboorte en die blik in hun ogen vergeet ik nooit meer; die blijft op mijn netvlies staan. Ze worden na hun geboorte direct bij hun moeder weggehaald. Is het een vrouwtje dan kan ze de rest van haar leven productiekoe zijn en is het een mannetje dan wordt hij “kalfsvlees” voor op het bord.
    Ik zou het liefste helemaal veganistische zijn maar blijft er moeite mee hebben om kaas te laten staan (voor boter zijn goede plantaardige alternatieven.)
    Af en toe eet ik nog kaas maar wel met een schuldgevoel. Ik zie dan die doodongelukkige kalfjes weer voor mij. Is mijn wens om kaas te eten zo groot dat het zoveel dierenleed mee compenseert? Nee, natuurlijk niet. Via de weg van de geleidelijkheid hoop ik toch Veenendaal vegan te gaan eten.
    Succes met wat je ook beslist.

    Liked by 2 people

    1. Ha Edith, welkom hier en leuk dat je volgt! 🙂 Ja, aan je verhaal heb ik niets toe te voegen, al heb ik nooit de blik in de ogen van zo’n kalf gezien. Soms komen er van dat soort filmpjes voorbij op diverse digitale media, en die wil ik niet zien… De beslissing is al gevallen: we kopen geen kaas meer (maken nog op wat we hebben). Ik eet inderdaad al enige tijd plantaardige boter, maar daar zit dan weer sheabutter in en dat is dan ook weer niet zo duurzaam…. zucht. Dat bedoel ik dus. Welke keuze is nog verantwoord tegenwoordig? 🙄
      Ben wel benieuwd wat Veenendaal vegan is?

      Like

      1. “Veenendaal vegan” moet zijn “helemaal vegan” (autocorrectie die niet door mij is gecorrigeerd).
        Ik ging met iemand een dagje uit, “koe knuffelen” en dacht dat het een leuke dag zou worden.😐 Toen ik die zielige kalfjes zag die heel ongelukkig waren, was de lol er voor mij gauw vanaf.
        Voor mij geldt er maar één reden om vegan te eten: dierenleed (zoveel mogelijk) vermijden.

        Liked by 2 people

        1. Haha, ik vermoedde al zoiets… (autocorrectie)
          En fijn zeg, zo’n onverwachte wending aan een dagje ‘koe knuffelen’… laat zo’n koe d’r eigen kalfje knuffelen… en andersom!

          Like

  4. Ik ben blij dat ik tegenwoordig meer ‘vergeet’ dan vroeger. Ik hoop dat ik per ommegaande vergeet wat ik vandaag bij je lees … ‘kaasschaamte’. Ik wil het uitschreeuwen net als Vief. Ik ga me er ook niet in verdiepen. Nee, dank je de koekoek.
    Maar waarschijnlijk is het ‘kwaad’ al geschied en tref ik – zonder dat ik dat wil – de komende dagen en weken meer artikels aan van gelijke strekking.
    Ik scroll terug omhoog naar de foto die je hebt gebruikt. Het water loopt me in de mond. Ik krijg op staande voet zin om naar de winkel te gaan en zo’n uitgebreide kaasplank te kopen … maar dan besef ik dat ik weinig kaas eet in Mozambique om de simpele reden dat er maar weinig smaakvolle kaas wordt verkocht in de winkels.

    Liked by 1 persoon

  5. 25 jaar geleden heb ik een ‘dieet’ anderhalf jaar vol gehouden, gezond voor mij en voor de planeet. Ik was toen al in the mood.
    Tot ik heel stilletjes begon te merken dat ik me mentaal minder goed begon te voelen, ook sociaal (wegens de bijhorende gezellige uitjes om samen te gaan eten). Het vlees heb ik gelaten, nooit heb ik nog één hap gegeten, maar verder koos ik toch weer voor een gevarieerd menu, van alles wat, van niets teveel, en dat was de beste beslissing ooit.

    De media zorgen ervoor dat we ons bij alles schuldig voelen, ik weet dat wij hier ons uiterste best doen, maar een mens mag daar maar zo ver in mee gaan als hij/zij zelf aankan.

    Ik vraag me ook steeds meer af ‘wat kunnen we nog eten?’ ‘Wat met de vervuilde lucht?”, ik woon nu eenmaal in België en zoek hier oud te worden….., ik kan de lucht hier proberen niet te vervuilen, maar zuiveren lukt me niet.

    Aan kaasschaamte doe ik niet mee, maar net zoals Koen zegt, ik heb het toch gelezen, gelukkig vergeet ook ik met dank aan de leeftijd 🙂

    Want niet betekent dat ik geen bewondering heb voor je man! Maar moet je daarom mee doen? Mijn man eet nu nog altijd vlees, in beperkte mate, samen met zijn vegetarische vrouw.

    Liked by 1 persoon

    1. Ik ‘moet’ meedoen ja, van mezelf. Niet alleen omdat ik weet hoe manlief zich voelt over het dierenleed dat kaas veroorzaakt, maar ook omdat ikzelf niet meer de ogen kan sluiten hiervoor. Ik had een andere keus kunnen maken. Zo heb ik ook nog geruime tijd wel vlees en vis gegeten toen hij dat niet meer deed. Het is goed als ieder zijn of haar eigen keus kan maken.
      Ik kan me het eerste wat je schrijft goed voorstellen, het ‘sociale probleem’ wat kan ontstaan. Nu staat ‘uit eten gaan’ al lang niet meer op onze agenda, mede door onze eetgewoonten, maar ook omdat het simpelweg (te) duur is voor ons om te kunnen leven zoals we dat nu doen. Ook weer zo’n keuze… 😉
      En je noemt ook de media. Ja, als je daar een beetje gevoelig voor bent zie je door de bomen het bos niet meer, weet je niet meer wie je nu wel en wie je niet moet geloven. Dus afgaan op je eigen gevoel en geweten blijft altijd de enige keus, zoals jij indertijd – en ook nu weer – hebt gedaan 🙂

      Like

      1. Het uit eten gaan was het meest lastig bij vrienden thuis. Je moet altijd speciale ‘eisen’ stellen, dat wilde ik de kok echt niet meer aandoen en ik voelde ook dat mensen dit niet altijd apprecieren.
        Toen ik stopte was dit de grootste opluchting voor me.

        Liked by 1 persoon

        1. Ik kan me dit helemaal voorstellen. Vanwege ons eetpatroon eten wij inderdaad niet (meer) bij vrienden – familie is wel zo lief graag met onze wensen rekening te willen houden (en tegenwoordig wonen we natuurlijk ook niet meer om de hoek, dat scheelt ook 😉 )
          Maar ook bij het maken van nieuwe vrienden hier is dat wel een ‘dingetje’ ja. Ik wijd er wellicht binnenkort eens een apart blog aan. Want Denen dekken de tafel (uitgebreid) bij élke gelegenheid. En dan hebben wij een ‘sociaal probleem’… (ha, er vormt zich al een contour van een nieuw blog. Dank voor de inspiratie 🙂 )

          Like

  6. Als geld niet langer het grootste bejag is en iedereen een beetje evenwichtiger zijn best doet, kan er toch nog geitenkaas en yoghurt in de koelkast staan? Van alleen maar planten worden we misschien ook niet vrolijker? Ik weet het ook niet zo goed.

    Liked by 1 persoon

    1. Daar noem je aan paar dingen ja: geld, en evenwicht… beide zijn niet altijd in de best mogelijke mate aanwezig in de wereld. En geiten (in de geitenmelk- en -kaasindustrie) hebben het zo mogelijk nog zwaarder dan alle andere dieren. Ooit een troep geiten buiten ‘los’ zien lopen? 🤔 Dus vooralsnog word ik best wel vrolijk (én creatief in het bedenken van lekkere alternatieven voor kaas) van planten 😉

      Like

  7. Ik geloof dat een heel groot stuk van het probleem zit in de industriële schaal waarop zowat alles geproduceerd wordt. Als je zelf een moestuin hebt, daar een handvol kippen hebt lopen en één geit (voor de melk en daarvan afgeleide producten), en misschien ook een rund of een varken, dat je om de paar jaar slacht, dan geloof ik dat je met een behoorlijk kleine voetafdruk, een sobere levensstijl en gezond eten rond kunt komen. Op voorwaarde dat je natuurlijk de tijd en energie en mogelijkheden hebt om op die manier te leven. De meeste mensen hebben dat niet meer. En dan begint de miserie. Ons systeem heeft zich intussen ontwikkeld tot één waarin mensen met zeer veel verschillende dingen hun kost verdienen, en nauwelijks nog met voedsel produceren. En de manier waarop dat nu gebeurt, om “efficiënt” te zijn, is een groot stuk van het probleem.

    Liked by 2 people

    1. Inderdaad, de schaal waarop nu – niet alleen voedsel – geproduceerd wordt is zodanig dat een omkeer niet meer mogelijk is. Maar daar hangen ook weer allerlei andere ‘problemen’ aan vast, zoals de groei van de wereldbevolking. Op kleine schaal werkt dat inderdaad anders, alleen om melk en daarvan afgeleide producten van een geit (of een koe, of een schaap) te kunnen maken heb je een zwanger dier nodig, oftewel: een tweede (mannelijk) dier. Na de zwangerschap heb je dan al minstens drie dieren…
      Maar je moet inderdaad op deze schaal kúnnen en willen leven, en juist dat eerste vergt heel veel in ons huidige systeem ja…

      Like

      1. Het moest er even uit, hoewel ik jouw persoonlijke dilemma goed begrijp. Jazeker, ik help mee en heb over gezinsplanning in het verleden al diverse logjes geschreven.
        Overigens ben ik opgegroeid te midden van veehouderijen en heb ik met kalfjes en koeien gewerkt. Van bepaalde zaken, zoals stierkalfjes als ‘restproduct’, ben ik mij pas recent echt bewust geworden. Toch is mijn ervaring ook dat veruit de meeste boeren zorgzaam met hun dieren omspringen.

        Liked by 1 persoon

        1. Gisteren, voordat ik antwoordde, had ik al even snel geprobeerd jouw logjes over gezinsplanning te vinden, maar dat lukte niet. Ik zou het fijn vinden als je ze hier wilt delen. Voor mezelf, maar wellicht ook voor andere lezers 😉
          Ik ga er van uit dat iedereen die met dieren werkt, daar zorgzaam mee omgaat (maar ik weet dat dat niet altijd het geval is). En jij hebt wel een heel kleurrijke carrière gehad! Deze kende ik (geloof ik) nog niet…

          Like

          1. Jij hebt op Levensjutters al veel over jullie bewuste keuzes gedeeld en weet wat er schuil gaat achter een eenvoudig kaasplankje. Dat ene onderwerp biedt genoeg stof voor een heel boek.
            Zo zit het ook met wereldwijde gezinsplanning in combinatie met de menselijke voetafdruk. De volgende logjes (inclusief de reacties daaronder) stippen enkele dilemma’s aan: https://raamopen.blog/2014/06/04/geboortebeperking-als-redding/ en https://raamopen.blog/2015/11/30/grote-afwezige-op-klimaattop/ . Dank dat je hiervoor de ruimte biedt!

            Liked by 2 people

    1. Eens dat we met teveel mensen op aarde zijn. Maar de grootverbruikers van de aarde zijn wij hier. En ook al zijn hier de gezinnen kleiner, de voetafdruk per persoon is veel en veel groter. Als je aan gezinsplanning wil doen, doe dat dan hier.

      Liked by 2 people

      1. Je bedoelt met ‘hier’ Europa of de westerse wereld, neem ik aan? De voetafdruk van mensen in rijke landen beperkt zich niet tot die van inwoners van Europa of de westerse wereld. Zoals ook hoge geboortecijfers per vrouw zich niet beperken tot, bijvoorbeeld, Afrikaanse landen. Van geboortecijfers en welvaart bestaan statistieken per land. Het is eenvoudig om deze naast elkaar te leggen en op basis daarvan ruwweg conclusies te trekken. Zoals we hier in de reacties kunnen lezen, kunnen we evenmin inwoners van landen als Nederland, Libanon of Kenia qua consumptiepatroon over één kam scheren. Wat mij betreft gaan consumptiepatronen en geboortecijfers wel degelijk de hele wereld aan. We zitten tenslotte ook met zijn allen op dezelfde kluit.

        Liked by 1 persoon

  8. Ik kan de switch nog niet helemaal maken, maar ik geef mezelf permissie om het op mijn manier te doen. Geen twee boterhammen met kaas meer, maar eentje en de ander met hummus of een ander smeersel.
    En haver/amandelmelk voor de pap en de cappucinno’s.
    Trouwens ik heb begrepen dat de soya voor onze consumptie niet het grote probleem is waar regenwouden voor gekapt worden, maar dat het grootste deel van die soya gebruikt wordt voor diervoeders. Dus als je vega eet ben je ook daar in beter voor de planeet.

    Liked by 1 persoon

    1. Wat zeg je dat mooi: ‘ik geef mezelf permissie’… dat is zeker iets wat een belangrijke rol MAG spelen in de keuzes die je maakt. Jezelf iets toestaan. Ervoor waken dat je jezelf niet ongelukkig maakt door je keuzes.
      Wat de soja betreft: klopt – het meeste is voor diervoeder. Maar het wordt óók gebruikt voor mensenvoedsel, en ik ben er nog niet helemaal uit hoe ‘goed’, of ‘duurzaam’, of ‘slecht’ díe soja geproduceerd wordt. Ik vind het een schimmig product… en daarom mijd ik dat ook, waar mogelijk.

      Like

      1. de soja voor onze consumptie is volgens mij niet schimmig. Je kunt op de websites van de diverse merken vinden waar ze de soja vandaan hebben. De soja van merken als Alpro is 100% duurzaam geteeld, het meeste komt uit Noord Amerika en Canada, maar er komt steeds meer soja uit Europa. Maar volgens een kennis, assistent-professor dierwetenschappen aan de WUR, is alle soja voor diervoeder in Nederland duurzaam geteeld. En volgens hem levert elke kilo eiwit die koe eet 3,5 kilo melk-eiwit op.

        Liked by 1 persoon

        1. Dank voor je toevoeging Mathilde. Ik ben hier nog niet zo heel erg in gedoken, maar ik denk dat de tijd is aangebroken dat nu eens te gaan doen. Waarbij ik dan evengoed wel twijfel of ik ooit tofu of tempeh net zo lekker ga vinden als een blauwschimmelkaasje… maar wie weet. Als het maar niet genetisch gemanipuleerd is.

          Liked by 1 persoon

      2. Het probleem is dat je gewoon niet weet waar je goed aan doet. Kies je voor dierenwelzijn of weegt het milieu cq klimaat zwaarder. Soja kun je twijfels over hebben maar amandelmelk of bv rijstemelk leveren de nodige milieu problemen op. Wel eens verdiept in de teelt hiervan? Het kan niet in onze streken geteeld worden dus komt er vervoer bij, verder vraagt zowel de amandel- als rijstteelt verschrikkelijk veel water, zoet water dus. Bij rijstteelt komt er nog bij dat in grote delen vd wereld dit gedaan wordt door “moderne slaven”. Voor mezelf ben ik tot de conclusie gekomen dat je het niet op alle vlakken goed kunt doen want dan kun je niets meer eten. Ik eet vrijwel geen vlees meer, ( bij anderen ga ik niet moeilijk doen) , af en toe een plakje kaas, 1x/dag een cappucino (havermelk gebruik ik bv wel om mee te koken maar id cappucino vind ik het niet lekker). Maar ik gebruik bv ook roomboter om mee te bakken, koekjes ect. Ik heb naar alternatieven gekeken maar daar zit dan weer palmvet in bv, is weer heel slecht voor het milieu of kokosvet, ook slecht voor het milieu maar ook nog voor mezelf ivm ongezond verzadigd vet en geeft geen goed bakresultaat.
        Vooralsnog hou ik het maar op heel matig van alles wat in de hoop dat ik het goed doe. En als we allemaal matiger zouden zijn zou er al veel verbeteren mn het dierenwelzijn. Keuzes, keuzes zucht.

        Liked by 1 persoon

        1. Hoi Leontine, welkom, en dank voor je uitgebreide reactie! Ja, je verwoordt hier aardig mijn gevoel: je ‘doet’ het nooit goed, overal kleeft wel een bezwaar aan. Inderdaad: de rijstteelt, de amandelen (en andere noten) die van ver komen en veel (zoet) water vragen…
          Ik ben inmiddels ook wel tot dezelfde conclusie als jij gekomen hoor: ik kan het niet op álle vlakken ‘goed’ doen. En dus sluit ik ook elke keer compromissen, met mezelf, en met de wereld om me heen. En dan is inderdaad ‘met mate’ een heel goede leidraad.
          Voor wat betreft ‘spullen’ is consuminderen c.q. alleen nog kopen wat je nodig hebt een relatief makkelijke manier om beter met onze wereld om te gaan, maar als het om voedsel gaat is ‘eten wat je nodig hebt’ nog een knap lastig dingetje… 😉

          Like

  9. De schepping heeft ons van alles geven , de bijen geven ons honing de kippen de eieren en ga zo maar door .Zelf vind ik geniet van die dingen die de schepping ons geeft het zij kaas,honing,eieren,melk,aardappelen,kool,aardbeien enz enz .
    Wat we niet uit het oog moeten verliezen is namelijk dat we geen kudde dier worden en alles maar doen wat anderen zeggen .
    Blijf in jezelf geloven wat goed voor je is ook van kunt genieten zelf eet gewoon mijn stukje kaas drink ik mijn melk en eet gewoon wat goed voor me is .
    Je moet maar denken ,soms zullen de mensen om je heen je keuze niet begrijpen ,dat is niet erg ,want je maakt ze ook niet voor hen .

    Want de dag van morgen is er nog niet geniet van alles wat de dag bied .

    Liked by 1 persoon

      1. koffie is trouwens ook een hele vervuilende teelt. En dan nog wel voor een voedselproduct dat volkomen overbodig is. Maar wel lekker, zegt deze koffiegenieter. Misschien eerst eens alle overbodige producten schrappen? Bloemen, koffie, thee, bier (gerst), wijn (druiven), specerijen: allemaal overbodige producten die ruimte innemen, water en kunstmest vreten, vol zitten met pesticiden. En dan weer lekker genieten van je biologische, door een lokale boer gemaakte kaasje van een met liefde verzorgde koe waar het kalfje een paar weken bij mama mag blijven.

        Liked by 1 persoon

        1. We zijn hard op zoek naar dergelijke lokale boeren hier, maar dat valt nog niet mee (ongeacht het beest). Wat je lijstje betreft: bloemen haal ik al lang niet meer in huis (en koop ze ook niet voor een ander); want ik geniet er gewoon van wat in de tuin en langs de bermen groeit en bloeit. Koffie? Hm… ja, mogelijk – als ik echt vegan word en ook de honing laat staat die ik nu nog in de koffie gebruik, omdat ik koffie zonder ‘suiker’ niet lekker vind. Dus als de ‘suiker’ wegvalt, mag de koffie ook wel wegvallen. Thee: maken we van brandnetels, kleefkruid, bramenblad, meidoorn, munt en hennep (om er maar een paar te noemen). We hopen geen ‘overzeese thee’ meer. Bier drinken we niet, wijn ook niet en druiven doen het denk ik net echt lekker hier (we hebben geen kas). Specerijen… dat is dan nog wel een dingetje ja 🤔 Met alleen de ‘groene’ kruiden uit de tuin gaat ons plantaardige voedsel toch wel erg hetzelfde smaken vrees ik…

          Liked by 1 persoon

          1. Wat specerijen betreft: die teelt verschaft vast ook werk aan vele kleine boeren over de hele wereld. Net als koffie. Maar die wordt daarna de hele wereld over gevlogen: schaam je! Ooh, chocola: net een artikel gelezen over de afschuwelijke cacaoteelt. Zo’n uitbuiterij, zo vervuilend, en daarna vliegen ook nog.
            Het lijkt wel of we ons moeten schamen voor alle geneugten des levens.

            Liked by 1 persoon

        2. Als die boer er al zou zijn, en we vinden dat kaasje allemaal lekker en willen er het hele jaar door van kunnen genieten, dan kan (bijna) geen enkele boer de verleiding weerstaan om er een tweede en derde koe bij te nemen, die paar weken van het kalf te bekorten en er voor zorgen dat de koe zo snel mogelijk weer zwanger wordt. En daar gaan we weer… Het systeem is rot, maar er is geen vervangend systeem te bedenken of dezelfde valkuilen zitten er weer in. En de grootste risicofactor voor een herhaling van de ellende, dat zijn we zelf.

          Like

            1. Dat ben ik helemaal met je eens Mathilde, ik zou die boer het liefste ook steunen om zo door te gaan. Maar wat ik beschrijf is het systeem waar we niet vanaf komen: alles wordt gedreven door vraag en aanbod, en ons niet willen neerleggen bij schaarste (bijvoorbeeld een paar maanden geen kaas eten omdat de koe geen melk geeft) is één van de dingen die ons gebracht heeft waar we nu zijn.

              Liked by 2 people

              1. Maar die boer die je beschrijft, is juist geen onderdeel van het systeem. Steeds meer boeren willen dat juist, ik vind het goed om hen te steunen. Kaas moet rijpen, dus het maakt niet zoveel uit als er een paar maanden geen melk is, dan verkoopt die boer die maanden geen jonge kaas, maar wel belegen en oude kaas. Of hij houdt twee koeien, en die wisselen elkaar af.

                Liked by 1 persoon

                1. Ik hoop het met je mee, Mathilde, dat er steeds meer boeren komen die dat willen en weerstand bieden aan de verleiding om meer aan te bieden en/of de prijzen te laten stijgen als de vraag stijgt. Maar eigenlijk gaat het al mis als de boer er voor gaat zorgen dat de koeien elkaar afwisselen. Dat is het begin van ingrijpen in de natuur om aan een grote vraag te voldoen. En we zijn met zo velen, dat dát nou precies een belangrijke oorzaak is van de situatie waarin we nu zitten en het moeilijk is om terug te keren naar een eenvoudige economie.

                  Like

    1. De natuur heeft (geeft??) van alles, de vraag is of het ‘van ons’ is, of het (alleen) voor ons bestemd is, of wij het mogen nemen en exploiteren met de onmatigheid en zelfzuchtigheid zoals de mensheid dat de laatste pakweg 100 jaar doet. Een eitje van een kip die vrij rondloopt versus duizenden kippen in legbatterijen, dat soort vraagstukken…

      Liked by 1 persoon

        1. Daar zit nu net het probleem, denk ik. We zijn met zovelen, we vormen altijd met elkaar een kudde, of je nu wilt of niet. Veganisten zijn net zo goed een kudde als scharrelvlees eters, etc. In dit voorbeeld: er zijn niet genoeg vrijlopende kippen om iedereen een ‘verantwoord’ eitje te geven. En daarin verschillen we wellicht van mening, ik vind dat er geen verantwoorde eitjes te koop zijn. Ook scharrelkippen zitten in een schuur op een beperkt aantal vierkante meters, krijgen antibiotica en de mannelijke scharrelkuikens zijn een ongewenst bijproduct.

          Liked by 1 persoon

  10. Mijn eerste stap in de richting van het maken van een bewustere keuze is het volgen van de vlogger/blogger pickuplimes. Deze dame deelt heerlijke (meestal niet te moeilijke maar wel uitgebalanceerde) vegan recepten met het internet.
    Een van de nadelen van vegan voor mij is dat ik geen gluten verdraag. Daardoor vallen een groot aantal bronnen van voedingsstoffen voor mij af al komt daar wel verandering in.

    Ik ben mij van alle ellende bewust, maar heb nog niet de zin en puf om 100% te switchen. Ik switch wel, maar in een langzaam tempo. En voel mij schuldig wanneer ik voor de niet duurzame oplossing ga. Volgens mij begint het daar, dus er is nog hoop.

    Liked by 1 persoon

    1. Mooie site die je noemt, ik ga er eens rondneuzen. Dank voor de tip!
      Geen gluten verdragen is inderdaad een bijkomend probleem, dat maakt de zoektocht naar goede alternatieven lastiger. Wij eten ook zo glutenvrij mogelijk, maar we worden niet ziek van een gluut, dus daar ligt onze focus niet.
      En er is inderdaad nog wel hoop ja 😉 als je je schuldig voelt. Maar beter in je eigen tempo dan je iets laten opdringen wat gewoon (nog) niet bij je past…

      Liked by 1 persoon

  11. Zo’n herkenbare gedachtegang. Uiteindelijk is er maar een oplossing: het aantal mensen moet gereduceerd. Dat lost een heleboel op. Zeker als het vrij drastisch gebeurt 😀
    Ik weet het zelf ook niet meer.
    Als ik katoenen kleding wil dan is dat zielig voor de katoenboeren die worden uitgebuit. Als ik kies voor wol is dat zielig voor de wreed geschoren schapen in Australië. Als ik geen vlees wil eten en dat vervang door soja ben ik impliciet verantwoordelijk voor een deel van het omhakken van het regenwoud en het onthemen van apen. Als ik hout stook vervuil ik het milieu en iemands longen en als ik mijn elektrische deken aanzet omdat ik geen kachel in de slaapkamer wil laten branden moppert iemand in een buurdorp over een windmolen in zijn uitzicht.
    Maar het hout laten rotten in het bos geeft ook C02 uitstoot. En is dat minder dan mijn hypergefilterde, moderne kachelsysteem?
    Ik moet bekennen: ik eet ook kaas. En ik ben er nog niet aan toe om dat aan de kant te zetten. Ik zet mijn eigen kleine stapjes door plastic zakjes te verbannen, en die er nog wel binnen komen te hergebruiken. Ik kies verantwoorde leveranciers en zet de verwarming een tikje lager (en soms bibberend weer omhoog). Ik laat mijn bomen zo veel mogelijk groeien en tuinier ecologisch verantwoord. Maar ik rijd wel auto omdat ik anders de hele dag doe over mijzelf verplaatsen van A naar B en dan geen energie meer overhoud…..
    Tja……… Ik doe gewoon op mijn manier mijn best. En dat is vaak nog wel wat beter dan veel anderen. Hoop ik…
    Goed stukje. Dank!

    Liked by 2 people

    1. We zijn het eens, geloof ik 😉 Keuzes maken is verdomd lastig, en zoals Mathilde opmerkte: het lijkt ook wel of we ons onderhand voor alle geneugtes moeten gaan schamen… Soms overvalt mij ook wel eens een gevoel van: waar dóe ik het eigenlijk allemaal nog voor, maar gelukkig maken dergelijke gedachtes vrij snel plaats voor het gevoel van ‘elke stap is er één’, en als niemand kleine stapjes zet, dan gebeurt er niks en moet je je écht heel erg zorgen gaan maken…
      Ook wij rijden nog auto, branden de houtkachel, ik heb ongetwijfeld tussen mijn vele ‘goede’ (want: van Dilling en dat is mulesing-free) wolletjes ook wel foute, maar ook wij, net als jij, doen op onze manier ons best 😉

      Like

  12. Ik lees net in een (vrij beknopt) artikel dat de Groningse aardappelverwerker Avebe van het eiwit uit aardappelen dat anders afval is de kaas en het vlees van de toekomst wil maken.

    Like

    1. ‘Eiwit uit aardappelen dat anders afval is’? 😳 Waarom wordt dat er nu (blijkbaar) uit gehaald? Even zoeken op het www levert me veel informatie op. Ik denk dan even heel kort door de bocht: wat is er dus mis met het eten van een aardappel in zijn geheel? Waarom zou ik eerst het eiwit uit de aardappel (willen) halen om er een stuk nepvlees van te maken? Nepkaas voor over de pizza? Waarom niet gewoon de aardappel? 🙄 (En ja, ik lees het antwoord hierop ook. Net als het volgende: ‘Avebe besloot een tijd geleden al de focus te richten op voeding. Tel maar na. De wereldbevolking groeit, de nadruk op gezondheid wordt sterker, de problemen met natuur en milieu nemen toe.’ Ik sluit me dan toch bij enkele anderen aan die hier eerder reageerden en de oplossing zoeken in het reguleren van de bevolkingsgroei….)

      Liked by 1 persoon

      1. Omdat het dan om geconcentreerd eiwit gaat, met een hele aardappel krijg je onvoldoende eiwit binnen, maar je kunt uiteraard gewoon een aardappeltje erbij blijven eten.
        Omdat mensen graag de smaak van kaas willen proeven en hun stuk vlees niet willen missen.
        Overigens is er nog het probleem dat het menselijk lichaam dierlijk eiwit beter opneemt dan plantaardig eiwit. Een combinatie maakt dat weer goed. Hoe dat op te lossen bij alleen plantaardig. Er heel veel van eten? Ik weet het niet.
        Verder was ik zo ongeveer de eerste die riep dat de wereldbevolking drastisch omlaag moet. En snel ook.

        Liked by 1 persoon

        1. Ik weet het ook niet Marry. De één beweert dit, een ander dat… ik vind het een hele jungle, de voedingsindustrie, om daar wijs te kiezen. Ik luister dus vooral maar naar mijn lijf, en mijn eigen gezonde verstand.
          En we hebben hier zo onderhand al een aardig ‘startclubje’ voor het promoten van gezinsplanning… 😉

          Liked by 1 persoon

  13. Inderdaad, kalfjes die meteen bij de moeder worden weggeplukt is volstrekt onnatuurlijk. Maar helemaal triest als de kalfjes na enkele weken worden weggeplukt als moeder en kind een hechte band hebben opgebouwd. Er zijn gelukkig boeren aan het experimenteren met de kalfjes na enkele weken bij mams, dan gescheiden worden slechts door een hek waarna de koe weer gemolken kan worden. Ook al vergt dit vaak kostbare aanpassingen aan de bestaande stallen,ik geloof dat dit de beste oplossing is. Zo gebeurd dat in de paardenmelkerij trouwens ook.
    O ja, lactose intolerantie schijnt trouwens een ‘pasteurisatie intolerantie’ te zijn omdat er na pasteurisatie een enzym is verdwenen waardoor men allergie voor melk kan krijgen. In rauwe melk is alles aanwezig en zou men geen last van allergie moeten krijgen. Ik moet zeggen dat rauwe bio melkproducten ook altijd heel goed aanvoelen.

    Liked by 1 persoon

    1. Hoe meer ik erover nadenk, hoe meer onnatuurlijk ik de hele dierhouderij begint te vinden 🤔 … Experimenten die het welzijn van dieren ten goede komen: fijn. Elke stap is er één, en terug naar hoe het honderd, duizend jaar geleden was willen we en kúnnen we niet meer. Maar het is goed dat steeds meer mensen zich bewust worden van wat ze eigenlijk eten (en consumeren in het algemeen).
      Dat van die rauwe melk wist ik niet, maar ik kan het me goed voorstellen dat het pasteuriseren iets met de melk doet ja… (en ik lust gewoon geen melk. Schoolmelk vroeger? Drama… 😉)

      Like

  14. Ik schreef onlangs in een artikel, wat ik vervolgens weer heb verwijderd omdat het een leugen was, dat ik het mezelf vergeef dat ik niet vegan leef. Ik vergeef het mezelf helemaal niet. Ik WIL het mezelf dolgraag vergeven. Is het niet voldoende dat ik op mijn fietsje naar de boer fiets voor eieren van de kippen die daar lopen en gezellig met z’n alle op stok gaan ’s nachts? En kaas? Er liggen hier tegenwoordig wel 10 verschillende merken vegan kaas in de schappen. Ze zijn alleen voor mij op dit moment onbetaalbaar. Voor mijn gezondheid moeten mijn eiwitten omhoog. Werk ik iedere avond een bak kwark naar binnen. En zo heb ik nog honderdduizend zeer redelijke excuses. Bah. Bah. Bah. Bah. Ik troost mezelf dat ik al 20 jaar niet op vakantie ben geweest én dat ik geen kinderen heb. Krijg ik dan aftrek in schulden? Zucht…

    Liked by 1 persoon

    1. Ha Marion, dank voor je reactie. Want jij belicht hier een aspect dat gezonde mensen met een gevulde portemonnee nog wel eens willen vergeten (en daar reken ik mezelf ook onder): als je ziek bent, en afhankelijk van een uitkering, maak je andere keuzes – word je gedwongen andere keuzes te maken dan die je hart je ingeven. Ik snap heel goed dat je het jezelf graag WILT vergeven. En nu kan ik wel tegen je zeggen dat je voor je eiwitinname beter pompoenpitten kunt eten (150 gram pitten = 36 gram eiwit/ 150 gram kwark = 16 gram eiwit), maar dan zeg jij – terecht – tegen mij: weet je wel hoeveel die pompoenpitten kosten… Zucht inderdaad. Het leven is soms verdomde lastig… 😦

      Liked by 1 persoon

      1. Dat nog niet eens, maar mijn darmen verdragen geen pitjes, velletjes en zaden 😉 Wellicht wel als ik ze tot moes vermaal. Toch interessant om te weten. Wie weet kom ik nog eens tot een oplossing. Aan de andere kant, waar ligt de grens? Hoe perfect moeten we van onszelf zijn? En is deze wereld waarin wij leven nog wel in staat om terug te keren naar wat wij graag willen zien? Moeten we dan niet even een keer helemaal uitsterven? Met een virusje of zo? 😉

        De ideale wereld is de wereld waarin we nog met een speer in het bos achter een dier aanrennen en gebukt door de struiken struinen om onszelf en ons gezin van voedsel te voorzien. Gevolg daarvan is weer dat we ook moeten accepteren dat we het risico lopen dat wij opgegeten worden, omdat we die beer uit het oog verloren toen we achter dat hertenbiefstukje aanjoegen.

        Liked by 1 persoon

        1. Deze wereld is naar mijn mening niet meer in staat terug te keren naar wat wij willen. Tenzij inderdaad een virus, een komeet of iets anders van die orde een einde maakt aan ‘ons’ bestaan en we weer van voren af aan moeten (mogen?) beginnen…
          En misschien word ik wel liever (jong) opgegeten tijdens de jacht op iets overheerlijks, dan jarenlang weg te moeten kwijnen in een tehuis rond mijn honderdste, ofzo. Ik zag laatst een foto van een aantal zeer oude mensen in een verzorgingstehuis met de tekst: ‘We LEVEN niet langer, we STERVEN langer’. Dat hakte er nogal in bij mij…
          PS: wij hebben hier onlangs pompoenpittenpasta (3x woordwaarde en niet te snel proberen uit te spreken) gevonden. Voilá, jouw moes… 😉

          Like

  15. Ook ik( 70 inmiddels) worstel al lang met het kaas probleem. Ik eet al meer dan 45 jaar vegetarisch maar niet veganistisch. De laatste jaren, nu de inzichten steeds duidelijker worden, wil ik eigenlijk ook kaas en andere zuivel van mijn menu afhalen maar……heel slap, het lukt me niet! Melk en yoghurt vervangen door sojavarianten, maar…. dan drink ik nog liever water. Kaas een tijd lang vervangen door veganistische “nep” kaas. Best eetbaar als je buiten bent de hele dag en trek hebt maar…gewoon niet lekker. Ik heb me erbij neergelegd. Ik ben slap! Ik heb de schaamte ver geparkeerd. Ik wil evenwichtig leven met aandacht voor de planeet : ik heb bewust geen kinderen (daar is de planeet blij mee), blijf vegetarisch eten, vlieg niet, gebruik eerlijke biologische zuivel en kaas met mate. Ik doe mijn best en doe wat voor mij haalbaar is. Als iedereen naar eigen idee en vermogen zijn best doet gaan we al een heel eind de goede richting op. Niks schaamte en schuld meer voor jullie, Geniet maar van wat jullie wel allemaal doen en wees er tevreden mee.

    Liked by 2 people

    1. Veganistische nepkaas zie ik zo 1,2,3 ook niet zitten… net zomin als nepvlees. Alhoewel wij wel af en toe Quorn eten (ken je dat? Kort gezegd is dat een gefermenteerde schimmel) in de vorm van rul gehakt… maar ja: ’t spul moet nu eenmaal een ‘vorm’ hebben hè?
      Ach, je verwoord hier goed wat in wezen mijn ‘probleem’ ook is: je kúnt het eenvoudigweg niet op álle fronten ‘goed’ doen… Bewust geen kinderen is al een ‘groot gebaar’, en dat je verder je best doet met wat voor jou haalbaar is? Deden meer mensen dat maar, inderdaad! Dan is enige ‘kaas-zwakte’ gepermitteerd 😉

      Like

  16. goed stuk, na de beerput het tweede dat ik van je lees ~ kaas hoef je niet te laten staan als je de juiste boer en kaasmaker weet te vinden! als de boer de kalfjes vijf maanden bij de moeder laat, geeft de koe veel meer melk, heeft het kalf meer weerstand, de moeder minder stress etc. en dan geeft de koe genoeg melk voor haar kalf en haar boer! zoals mijn vriendin jarenlang deed – haar koe is 25 jaar geworden!
    hier een link naar een artikel dat er over gaat.
    Laat je niet gek maken – de natuur is overvloedig als je haar niet uitbuit en niet meer vraagt dan ze geeft. het is zelfs zo dat die planten overvloedig groeien en bloeien die op zeker moment nodig zijn, wat ik zelf meermaals heb waargenomen – voert nu te ver, terug naar de direct zichtbare overvloed van bijvoorbeeld fruitstruiken, notenbomen – er is genoeg voor iedereen als je oplet en dat doen steeds meer mensen tot ons geluk! Klik maar eens op onderstaande link voor een hoopgevend artikel
    https://inews.co.uk/opinion/joaquin-phoenix-dairy-farmers-vegans-1397607

    Like

    1. Dank, ook voor de link naar het artikel. Dit zouden inderdaad meer boeren moeten doen… ‘It’s not about converting people to our cause, it’s simply about dialogue’, dat vind ik een hele belangrijke, als je zo in je proces kunt staan. Niet de ander van jouw waarheid overtuigen, maar openstaan voor dialoog en dáárdoor nieuwe inzichten krijgen. Mooi! Zou ik zo’n boer hier kunnen vinden, dan zou ik zeker geen ‘kaasschaamte’ hebben – met een stuk kaas op deze manier geproduceerd zou ik geen moeite hebben.
      Waar ik nog wel moeite mee blijf houden is de hoeveelheid grond, voer, water etc die nodig is voor een beest om uiteindelijk tot mensenvoer (in welke vorm dan ook) te worden. Dán denk ik inderdaad ook: de natuur is overvloedig genoeg (en ik snap wat je bedoelt met planten die groeien waar en wanneer ze nodig zijn 😉 )
      Maar ik laat me niet gek maken hoor!

      Like

  17. Fijn om hier van gedachten te kunnen wisselen ~ er zijn zoveel gezichtspunten als er mensen zijn en het is mooi elkaar te inspireren, onze horizon te verruimen en samen goede gedachten te ‘jutten’. En idd, we laten ons echt niet gek maken!

    Liked by 1 persoon

    1. Dat is inderdaad een van de mooie kanten van het bloggen (vind ik): elkaar inspireren en van gedachten wisselen – en daarmee inderdaad elkaars horizon verruimen. Goede gedachten jutten – die ga ik onthouden (en ik praktijk brengen)! 😉

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.