Recept voor roosvicee met een minimale ‘carbon footprint’

Het is vandaag Earth Overshoot Day – de dag dat we met z’n allen op aarde door al onze voorraden heen zijn. Kort door de bocht gezegd is alles nu ‘op’. Moet je je voorstellen als dat op microniveau in je eigen huishouden het geval zou zijn… Waarom we zo achteloos met onze aarde om gaan is mij nog steeds een raadsel.

Earth Overshoot Day ‘markeert de datum waarop de vraag van de mensheid naar ecologische hulpbronnen en diensten in een bepaald jaar groter is dan wat de aarde in dat jaar kan regenereren’, zo luidt de formele betekenis. Dit jaar valt de datum drie weken later dan vorig jaar, maar dat is niet bepaald iets om te vieren. Oorzaak is immers corona en alle daarop volgende maatregelen.

De fossiele brandstoffen die nodig zijn om wereldwijd voedsel te verbouwen, oogsten, verwerken en distribueren, vormen een aanzienlijk deel van de voedselvoetafdruk, waarmee gerekend wordt om Earth Overshoot Day te bepalen. Als je er meer over wilt lezen, kan dat HIER. Je eigen voedselvoetafdruk verkleinen kan al vrij simpel door bijvoorbeeld seizoens- en locatiegebonden te eten. Zo halen wij onze vitamine C niet langer uit sinaasappels of kiwi’s van ver weg, maar uit de duindoorn- of vlierbessen die hier overal groeien.

Daarom vandaag voor de verandering eens een ‘recept’ wat zowel een zeer kleine ‘voetafdruk’ heeft als lekker is, gezond, en fijn om weerstand tegen virussen en andere nare zaken op te bouwen.

Men neme:

Een forse struik rosa rugosa of rosa canina, rimpelroos of hondsroos genoemd. Ze groeien veel in het wild (en dan vooral langs de kust), maar ze doen het ook goed in een tuin. Rosa rugosa is te herkennen aan de zeer stekelige stengels en de diepliggende nerven in het blad en wel zodanig dat het blad gerimpeld lijkt (rugosa betekent ‘gerimpeld’). 

Na de bloei (de rozen zijn niet mooi maar geuren héérlijk), maar vaak ook tijdens de bloei, verschijnen in de nazomer de helderrode bottels. Als ze makkelijk van het steeltje af te ‘knakken’ zijn, zijn ze rijp voor de pan. Doe dit op een mooie, warme nazomerse dag, zodat je lekker van het weer, het buiten zijn kunt genieten. Haal de kroontjes en het daaronder liggende ‘hooi’ er af. Ik laat de pitjes altijd lekker zitten.

Zet de bottels net onder water en kook ze een half uurtje. Op bovenstaande foto zie je ook wat lavendel erbij. Je kunt er naar eigen smaak kruiden, bloemen of blad (bijvoorbeeld van zwarte bes) aan toevoegen. Als ze zacht genoeg zijn, druk je de rozenbottels met behulp van de bolle kant van een lepel door een zeef. Bewaar het kookvocht!

Wat er achter blijft aan pittenprut in de zeef houdt je apart, voor een ‘tweede persing’.

In de pan onder de zeef groeit een smeuïge hoeveelheid rozenbottelpuree. Mmmmmm…. Ontsmet wat potjes en dekseltjes in kokend water, warm de puree nog even goed door en schep dit voorzichtig in de potjes. Deksel erop, op de kop zetten en laten afkoelen. Je kunt dit gebruiken als jam, door de yoghurt, de pap, over ijs… 

Het ‘afval’ van deze eerste persing doe je vervolgens terug in het kooknat. Je kunt het een nacht laten trekken, wat ik vaak doe omdat mijn handen niet meer willen, maar je kunt het ook meteen opnieuw aan de kook brengen. Zorg ervoor dat het niet te dik is, eventueel water toevoegen, anders brandt dit snel aan.

Aan deze tweede persing – wat heerlijk, eerlijk, echt ‘roosvicee’* diksap puur natuur oplevert, kun je eventueel voor een ander smaakje dan de puree, bramen toevoegen, of ander fruit wat in dit jaargetijde voorradig is.

Nadat dit alles weer even kort heeft gekookt pak je opnieuw de zeef en een pan om voor de tweede keer de prut te persen. 

Aan de andere kant van de zeef heb je nu een romig vloeibaar sap

Ontsmet wat kleine flesjes en dekseltjes in kokend water, warm het sap nog even goed door en schenk het voorzichtig in de flesjes. En voilà: behalve een aantal heerlijke potjes rozenbottelcreme heb je nu ook een paar flesjes échte roosvicee.

Ik gebruik vervolgens het gekookte water waarmee ik alle potjes en dekjes ontsmette om alles af te wassen. Met de hand. Een afwasmachine hebben we niet. Onze elektrische keukenapparatuur is beperkt tot een staafmixer, een waterkoker en een sapcentrifuge. Zo probeer ik de ‘carbon footprint’ van dit voedsel zo laag mogelijk te houden.

*Het verhaal van Roosvicee kun je HIER lezen.

20 gedachtes over “Recept voor roosvicee met een minimale ‘carbon footprint’

  1. Ik herinner me de dagen dat we mijn ouders hielpen met het maken van rozenbotteljam. Volgens mij sneden wij ze rauw doormidden en met een keukenmesje of toelepeltje moesten we de pitjes eruit ‘lepelen’. Daarna werden de ontpitte rozenbottels gekookt en daarna doorgedraaid in (met) een passe vite / roerzeef. Veel potjes confituur. Ze kwamen op dezelfde plank terecht in de voorraadkast – naast de potjes rabarber met abrikozen, bramenjam, heidebessenjam en vlierbessensiroop.

    Geliked door 2 people

    1. Het water loopt me in de mond Koen, van wat je daar allemaal noemt… En die pitjes eruit lepelen wil ik ook nog wel eens gaan proberen, zodat ik meer ‘hele’ stukken rozenbottel krijg in plaats van alleen maar gezeefde creme. Leuk dat je deze ‘heerlijke’ herinnering deelt!

      Geliked door 1 persoon

  2. Dat ziet er echt heerlijk uit! Wat een mooie gladde vruchtenstroop.
    Net als bij Koen komen de herinneringen boven. Mijn moeder maakte vroeger ook alles zelf. De ganse zomer jam maken en groenten inmaken in weckpotten. Alles uit eigen tuin. De jam werd afgedekt met paraffine. Ze bereidde ook twee soorten hoeststroop voor de verkoudheden tijdens de winter. De ene was lekker zoet van vlierbessen, de andere was gitzwart en slecht, maar hielp des te beter. Ik meen mij te herinneren dat er selder in zat. Mijn moeder hield een tennisarm over aan het vele roeren in haar potten.

    Geliked door 2 people

    1. Dank je wel voor het delen van deze herinnering hier, mooi! ♥️ Wij komen de winter tegenwoordig ook goed door dankzij (onder meer) vlierbessensap. Maar ongezoet.
      Mijn moeder kwam uit de grote stad en maakte niks zelf… wat dat betreft ben ik hier soms wel eens het wiel aan het uitvinden hoor. Zo voelt het althans. Geen ‘voorbeeld’ gehad in die zin. Maar gelukkig hebben we voor dit soort dingen nu het wereldwijde web… En wat je zegt over die tennisarm: ik merk dat ik moet oppassen met alles ‘met de hand’ doen – daar zit een einde aan. Het getintel in armen en handen wordt door dit soort werk in ieder geval niet minder…

      Geliked door 1 persoon

  3. Ook ik heb nostalgische herinneringen.
    Met mijn fiets en twee emmers ging ik de rozenbottels plukken.
    Mijn moeder in de keuken druk met de verwerking van de rozebottels. Hoe zij werkte herinner ik mij niet meer. Wel dat de kelderplanken vol stonden met potjes zelfgemaakte rozenbotteljam.

    Vreemd dat die geweldige plant niet meer wordt aangeplant in de plantsoenen.

    Nostalgische groet,

    Geliked door 1 persoon

    1. En ook een dankjewel aan jouw herinneringen Rob, leuk om te lezen wat mijn ‘stukkie’ oproept 🙂 In onze vorige woonplaats Nijmegen stonden er nog wel heel veel rozenbottels in de stadsplantsoenen, jammer inderdaad dat dit niet meer in Amsterdam gebeurt. Hier is het ‘onkruid’ – de duinen staan er vol mee, net als duindoorns, en eens in de zoveel tijd wordt alles afgefakkeld… Gelukkig komt het daarna gewoon weer terug 😊

      Like

  4. Mag je in Denenmarken wildplukken? Hier niet, als je gesnapt wordt heb je kans op een boete of als het een aardige boswachter is een waarschuwing.
    Het ziet er allemaal goed uit, maar is het niet verschrikkelijk zuur?

    Geliked door 1 persoon

    1. Hoi Renske, ja, wildplukken mag hier: volgens een oude wet ‘wat er in je hoed past’. (Ik schreef daar ooit eerder over: https://levensjutters.com/2014/09/30/oranje-besjes-en-boleten/ ) Dus daar houden we ons (per keer) netjes aan – en we plukken niet elke dag, en niet steeds op dezelfde plek. Maar mocht het hier om welke reden dan ook verboden worden, dan hebben we inmiddels ook rozenbottels (en duindoorns) in de eigen tuin…
      Een paar jaar voordat we naar hier vertrokken was ik eens wat bramen aan het plukken in een natuurgebiedje achter onze buurt. Toen werd ik er ook op gewezen dat dat niet mocht. Het moest voor de dieren blijven staan. Enkele weken later werd er onderhoud gepleegd in dat stukje bos. Wat denk je? Er was geen bramenstruik meer over… Dat beleid, daar snap ik dus echt niks van…
      En ik vind rozenbottels heerlijk zoet. Maar wij gebruiken al heel lang geen suiker meer (af en toe een beetje honing, of een dadel om iets te zoeten), dus onze beleving van ‘zoet’ en ‘zuur’ is mogelijk anders dan die van de gemiddelde wél suiker etende mens… 😉

      Like

  5. Roosvicee, het is jaren geleden dat ik daar nog iets over hoorde. Ik kan me ook niet herinneren dat ik het woord ooit letterlijk geschreven zag, maar ik herinner me wel hoe mijn moeder een paar soeplepels uit de fles in het fruitpapje van mijn kleine broer deed.
    Ik had er ook geen idee van dat dit dus van rozenbottels werd gemaakt. Weer wat bijgeleerd dus. Waarvoor dank.

    Geliked door 1 persoon

  6. Ik plukte rozenbottels voor de juffrouw van de eerste klas (tegenwoordig groep 3). Mevrouw Piekevet (vast verkeerd gespeld, maar hé, ik was pas vijf). Die maakte er jam en sap van. Ik vond het niet lekker weet ik nog.

    Geliked door 1 persoon

  7. Roosvicee associeer ik spontaan aan de babyflesjes water die ik onze kindjes ter afwisseling liet drinken, wellicht om het wat zoeter te maken?
    En rozenborrelthee wordt hier vaak gedronken.
    Zelf ben ik geen jam-maker, hoewel ik het thuis vaak zag, met allerlei soorten fruit.
    Fijn om lezen hoe zorgzaam jullie met eten omspringt!

    Geliked door 1 persoon

    1. Er wordt (letterlijk!) geen kruimel verspild hier… Rozebottelthee: daar had ik nog niet aan gedacht! Dit is de enige ‘jam’ die ik maak – verder ben ik ook niet zo’n jam-fan. Als ik fruit inmaak is het vaak als fruit, wat we dan de halve winter door pap en toetje kunnen gebruiken.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.