Daar wordt aan de deur geklopt…

De consumeerfeesten zijn weer begonnen. Het is wrang voor mensen die nog maar weinig geld te besteden hebben. Want voor ‘iets lekkers in d’een of andere hoek’ doen we het tegenwoordig niet meer. Het mag op z’n minst liefst een Playstation 5 zijn… En: deze ‘feesten’ zetten veel kinderen op het verkeerde been.

De beste sinterklaasherinneringen heb ik aan de tijd dat ik dit feest als (jong)volwassene vierde, en als niet-meer-gelovend-kind. In het ouderlijk huis maakte ik complete speurtochten van zolder tot kelder aan de hand van korte aanwijzingen op verborgen plekjes. Bijzondere gebeurtenissen van het afgelopen jaar kwamen in fraaie rijmelarij voorbij. Onze creativiteit uitte zich niet alleen in taal, maar ook in de surprises. 

Want dáár ging het om: gezellig samen zijn, aan de hand van diverse spelletjes steeds een gedicht mogen lezen of een surprise uit mogen pakken. Het ging niet om cadeaus. Het ging om aandacht, om tijd voor en met elkaar, om voorpret, tijdens-pret en napret. Oók later met collega-journalisten heb ik enkele zeer gedenkwaardige sinterklaasavonden gehad, van het kaliber ik-geloof-dat-ik-in-mijn-broek-geplast-heb-van-het-lachen… 

Niets dan goede herinneringen dus, en ook van de tijd daarvoor. Dat ik nog een braaf en goedgelovig meiske was, dat het op school een spannend feest vond, altijd hard meezong (‘dáár wordt aan de deur geklopt…’) en geen angst had bij een wildvreemde man in een rode jurk op schoot te zitten. Of voor een roe of de zak. Ik was een verre van stout kind.

Ik zette altijd mijn laarsje – dat dan weer wel -, want daar ging meer in dan in een schoentje, nietwaar sinterklaas kapoentje? Me overigens toen al wél afvragend hoe Piet dat nu deed met door de schoorsteen gaan toen we nog een brandende kolenkachel hadden. Later, nadat we verhuisd waren naar een huis met centrale verwarming én open haard, leek het me wel zo veilig mijn laarsje bij een radiator te zetten… 🙄

1966: ik geef sint netjes een hand

Pas sinds kort realiseer ik me dat het sinterklaasfeest niet vanzelfsprekend voor alle kinderen het leuke evenement is zoals het voor mij ooit was. Toen ik nog geloofde, én daarna. Medeblogster Marion schrijft eerder deze week ‘… dat ik het een vreselijke dag vond als Sinterklaas op school kwam’. Dit naar aanleiding van een bericht over een school die bij de sinterklaasviering rekening houdt met kinderen met trauma’s en angsten. Al dan niet ontstaan door ouders die hun kinderen dwingen bij sint op schoot te gaan, ook al geven ze aan dat ze dat niet willen.

‘Als kinderen alleen al weten wat ze kunnen verwachten, hoe laat Sinterklaas komt, dat je mag aangeven dat je niet mee wilt zingen, dat je niet met Sinterklaas durft te praten of niet op schoot wilt zitten, als dat een optie was geweest op de lagere school, dan had ik wél kunnen genieten van sinterklaas. Hopelijk gaan steeds meer scholen hier in de toekomst op deze manier mee om’, aldus Marion. Ik ben het hartgrondig met haar eens.

Een trauma kan ook op een andere manier ontstaan. Zo zie ik deze week een filmpje voorbij komen van een jongetje dat moeite heeft om elke dag zijn bordje (groenten) leeg te eten. Hij wordt zogenaamd gebeld door Sinterklaas, terwijl hij zit te eten. Als Sinterklaas hem vertelt dat hij niet zo’n braaf jongetje is, omdat hij zijn groenten niet opeet, begint het arme kind hartverscheurend te huilen en te beloven dat hij nu echt zijn best gaat doen… Op de achtergrond hoor je de ouders ingehouden lachen. Hoe gemeen. Waarom moeten we overal een diploma voor hebben als proeve van bekwaamheid, behalve voor ‘ouder’?

Ten slotte kan het trauma ontstaan als het hele toneelspel rond sint wordt ontmaskerd. Als je ontdekt dat Sinterklaas niet bestaat. Je herkent ineens de stem van Zwarte Piet: “Dat is de stem van onze buurman!”. Je vindt de mantel van Sinterklaas op zolder, je ziet de buurvrouw wegrennen, vlak nadat de pepernoten gestrooid zijn en pats! je kinderdroom is aan diggelen! 

Alles is nep, alles is gelogen, er is niets van waar. Sinterklaas is gewoon een verklede man en iedereen doet mee aan dit toneelstuk. Sinterklaas bestaat niet!? Maar, maar, maar, en al die cadeautjes dan? En wie is dan die man met die mantel? Is die ook aan het liegen, dan? En weet iedereen dat al? Heeft iedereen al die tijd tegen me gelogen? Zelfs oma? *

Wordt het onderhand eens niet tijd dat we ophouden met dit toneelstuk? Dat we onze kinderen niet meer voorliegen en bang maken, maar ze gewoon vertellen dat het een verhaal is? Dat we nu, na de zwarte schmink, ook de valse baarden samen met de mondkapjes naar het rijk der fabelen verwijzen? Dit corona-jaar, waarin er zoveel meer ontmaskerd is, lijkt me een mooi moment om dit feest weer naar zijn essentie terug te brengen. En wat mij betreft is dat: (onze) rijkdom verdelen onder hen die het minder goed hebben.

(Hoe) vier jij sinterklaas?

(*Tekst overgenomen van https://www.mirmethode.nl/sinterklaas/)

(De foto bovenaan is het schilderij Sint Nicolaasfeest van Jan Steen)

31 gedachtes over “Daar wordt aan de deur geklopt…

  1. Mijn opaatje zong vroeger altijd lelijke liedjes over sinterklaas en ik was echt bang dat hij in de zak naar Spanje moest dan, haha. Maar eens hoor. Sinterklaas hoort een lieve, waardige, oudere man te zijn. Ik vond sinterklaas altijd wel leuk maar die met snoep smijtende drukke zwarte pieten vond ik niks. Toen ik zelf kinderen kreeg, werd ik ook geen fan.
    Maar dan moesten er ‘pieten’ weer klaslokalen op de kleuterschool omver gooien want dat was leuk. Sommige kinderen waren helemaal van slag. Housemuziek bij de intocht. Alles maar gekker en gekker.

    Het is spannend genoeg zoals het is. Zonder alle heisa. Heb altijd geprobeerd het aantal cadeautjes laag te houden en het laatste jaar deden we met mijn ouders en broertje 1 cadeau per kind per stel. En dat is nog MEER dan genoeg.

    Maar, ik vertelde aan mijn dochter toen ze vier was dat het niet echt was en ze geloofde spontaan niet meer in d’r moeder maar nog wel in sinterklaas. Als de leugen maar groot genoeg is, waar kennen we dat momenteel van….. hehe.

    Mooi stuk heb je weer geschreven dame 🙂

    Geliked door 2 people

    1. Hahahaha…. die dochter van jou hè… wat een heerlijk kind! (Dat zouden meer kinderen moeten doen… 😂) Het is inderdaad spannend genoeg zoals het is ja. De periode die jij nu beschrijft – als jonge moeder met jonge kinderen op school – die heb ik helemaal gemist, dus ik heb een groot ‘gat’ in mijn sinterklaasbeleving. Maar zijdelings heb ik natuurlijk wel meegekregen hoe het op scholen, en door het SinterklaasJournaal, allemaal nog meer werd opgehitst. En de kids van slag ja. Zucht.
      Dank voor je leuke en uitgebreide reactie, en je compliment 😇

      Geliked door 1 persoon

  2. Bij ons was vroeger de reactie bij het uitpakken: hoera, het rammelt, geen onderbroeken! Want de mand zat vroeger en nu in mijn eigen gezin ook vol met nuttige dingen. Nieuwe tandenborstels, pyjama’s etc. Plus 1 kado om mee te spelen. In sinterklaas geloofden wij nooit. Nu bij mijn kinderen maak ik het hele verhaal zo klein mogelijk, maar ze worden toch aangestoken op school. Gelukkig houdt onze school het klein, zonder journaal en komt er geen Sint met pieten op school.
    Al snel vierden wij Sint met surprises. Wekenlang geheimzinnig gedoe met alle slaapkamers op slot en overal lijm en papier en zooi. Sint gaat voor mij juist om een surprise en een gedicht waarin je iemand genadeloos op de hak mag nemen. Je bedenkt een leuk kado en maakt iets voor een ander, dat is veel waardevoller dan een duur kado krijgen.

    Geliked door 2 people

    1. Ha Maria, welkom hier, en dank voor je leuke reactie. ‘Het rammelt, geen onderbroeken’… 😆 herkenbaar. Ik schudde ook altijd aan de pakjes, kneep erin. Fijne herinneringen heb jij ook, zo te lezen, aan die heerlijke tijd van geheimzinnig gedoe en overal zooi. Watten met stroop… 🙄 Helemaal eens met je conclusie: de tijd en energie die in iets zelfgemaakts zit is waardevoller dan een duur cadeau. En dat geldt wat mij betreft niet alleen met sinterklaas 😉

      Like

  3. Interessant stuk. Ik kan er mij in vinden.
    Mijn angst voor Sint en Piet was zo groot dat ik hen nog steeds niet graag mag. Piet stak mijn broer in de zak en hij gooide een roe in huis toen ik zat te janken omdat ik niet wilde gewassen worden. De dag nadien kwam Sint op school en moest ik notabene op zijn schoot om te horen hoe stout ik wel was. Gelukkig vertelde hij niks over het voorval van het wassen… Integendeel, plots prees hij mijn braafheid. Ik snapte er niks meer van. Sint en Piet brachten mij helemaal van slag en ik was er heel erg bang van.
    De overdaad aan speelgoed was er bij ons sowieso niet met Sinterklaas, we hadden een groot gezin en speelden gewoon veel buiten en met elkaar. Ook Kerst was gezellig samenzijn. Soms met een bescheiden cadeautje. Meer niet. En toch waren we heel gelukkig. We wisten niet beter en het was goed zoals het was.
    Nu zijn het inderdaad echte consumeerfeesten geworden.
    Hoeveel kinderen, zelfs volwassenen weten nog wat de betekenis is van Kerstmis? Wat wordt er dan precies gevierd? Cadeautjes, veel eten en drinken en kerstverlichting… dat is het enige wat ze kennen. Zonde.

    Geliked door 2 people

    1. Zonde inderdaad, in meerdere betekenissen van het woord… Dank je wel voor het delen van zowel jouw nare ervaringen hier als ook de warme herinneringen aan het samenzijn, het buiten spelen en gewoon: gelukkig zijn. Dat laatste voert de boventoon in jouw reactie, en in jouw leven – denk ik te mogen constateren… 😉 Voor nu wens ik je in ieder geval een heerlijk weekeinde XX

      Geliked door 1 persoon

    1. Hm… raar is dat, hoe dat werkt hè? Een soort automatisme, waar je verder niet bij stil staat… Misschien kun je het ‘goedmaken’ bij kleinkinderen, te zijner tijd… 😉

      Like

  4. Eigenlijk heb ik deze periode altijd genoten en nooit als traumatisch beleefd. De liedjes gingen wel over de hoek en de zak van sinterklaas, maar ik kan me niet echt herinneren dat dit ooit is misbruikt om stoute kinderen terug in het gareel te krijgen, noch door mijn ouders, noch door mezelf als mama of oma.

    Ik vond het altijd een verrassende schitterende periode met de nodige spanning. En eigenlijk zie ik nu hetzelfde bij onze kleinkinderen, een gezonde spanning, maar zeker geen spoor van angst. Op de schoot van de heilig man moeten zitten is ook niet meer van deze tijd, denk en hoop ik toch. Alhoewel, voor de foto!?

    Dat filmpje zag ik ook al én vind ik vreselijk. Hoe kan je dit in scène zetten en dan zomaar openbaar maken?

    Geliked door 2 people

    1. Eerlijk gezegd heb ik het zelf ook nooit als een leugen ervaren. Toen ik wist, was ik eraan toe en vond het tof dat ik een geheimpje had voor mijn jonger zusje en broertje.

      Eigenlijk zou ik soms nog graag geloven in de goedheiligman 😉.

      Geliked door 2 people

      1. Die laatste zin… ❤️ ja, dat kan ik me helemaal voorstellen bij jou! Ikzelf heb geen specifieke herinneringen aan het moment dat mij verteld werd hoe het in elkaar stak. Volgens mij vond ik het vervolgens alleen maar leuk nu zélf ook aan de slag te kunnen met zelfgemaakte frutsels… 🙂 en een beetje de draak te kunnen steken met mijn ouders…

        Like

    2. Wat fijn om te lezen dat jij, net als ik, gewoon een onbezorgde en fijne herinneringen hebt aan sinterklaasvieringen. Dat gun je toch elke kind? En zeker geen straf, bangmakerij of voor-schut-zetterij… Ik hoop dat dit fijne gevoel zich voortzet, voor jou, je kinderen en je kleinkinderen, in wat voor vorm jullie het dit jaar ook (kunnen) vieren ❤️ Knus!

      Like

      1. De viering zal digitaal zijn, de sint op het scherm, een betere oplossing vonden we niet. De gezellige lunch achteraf, met 25 rond de tafel; lekker warm op elkaar gepakt 🙂 , besparen we ons digitaal en wordt voor volgend jaar ‘verzekerd’. Tijd brengt overaltijd raad.

        Geliked door 2 people

        1. Dat laatste is zeker waar ja! En jullie zijn op dit moment ook al inventief genoeg; je laat je niet zomaar met een kluitje in het riet sturen. Met 25 rond de tafel… ik krijg het er al warm van als ik het lees… (maar wat een rijkdom! ) Wat in het vat zit verzuurt niet, dus die lunch komt er een keer!

          Geliked door 1 persoon

          1. De volledige gezinnen van mijn zus en van ons hebben de gewoonte dan samen hier te lunchen, broer en schoonzus zijn Sint en Miet. Een heel erg drukke, maar gezellige bedoening. ’s Avonds plof ik dan doodop maar voldaan in de zetel, jullie zeggen op de bank😉.
            Verzuren?, neen dat willen we niet.

            Geliked door 1 persoon

            1. Dat klinkt heerlijk gezellig! En misschien begrijp ik jou nu niet goed, maar wellicht ken je de (Nederlandse) uitdrukking niet. ‘Wat in het vat zit, verzuurt niet’ betekent zoveel als: wat nu meteen niet kan gebeuren, heb je nog tegoed, kun je nog naar uitkijken!
              Jij en verzuren? Nee, dat voelt als een onmogelijke combinatie 😉

              Like

  5. Gelukkig was bij ons vroeger en ook toen we volwassen waren het Sinterklaasfeest gezellig met kleine cadeautjes,surprises en gedichten. Alleen die voor[pret al. Na 50 jaar leg ik morgenochtend nog steeds een klein pakje bij mijn man in de schoen. Ik kan het niet laten.

    Geliked door 2 people

  6. Ik sta er niet te veel bij stil. Onze dochter (18) vindt het nog altijd zalig dus zal het allemaal wel zo slecht niet geweest zijn. Het is op een speciale manier ook een familiemoment. En het feit dat minderbedeelden afzien van het niet hebben lmos je niet op met SInterklaas weg te nemen denk ik. Overcosnumptie (op alle moementen) wegnemen en rijkdom beter verdelen zijn natuurlijk wel belangrijke thema’s.

    Geliked door 1 persoon

    1. Sinterklaas hoeft van mij ook niet weggenomen te worden hoor! Maar een paar aspecten kunnen denk ik onderhand wellicht beter aangepast worden… Fijn dat jullie dochter het nog steeds zalig vindt, dus ik hoop van harte dat jullie dat speciale familiemoment dit weekeinde (kunnen) omarmen!

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.