Blad voor een blote bodem

Sinds ik lees over permacultuur en ik de beginselen hiervan voorzichtig zowel in Nederland als in Denemarken in de praktijk breng, kijk ik anders aan tegen gevallen herfstblad. Net zoals elke los gewaaide of gesnoeide polsdikke tak tegenwoordig potentieel voer voor de kachel is, en elk dunner twijgje een nieuwe bestemming in de takkenril vindt, zo is elk blad nu mulch.

Voer voor een gezonde bodem. Compost in wording, rechtstreeks uit de boom. Zonder tussenkomst van bezems, korven, bladveegwagens en een afvalinzamelaar. Maar ja: in een stenen stad moet je natuurlijk wat; hier levert afgevallen blad vooral hinder op en dus moet het weg. Van de straat, van de stoep, uit de tuin…

In de gemeente Nijmegen staan in totaal 530 bladkorven. Geplaatst om de bewoners ‘een handje te helpen bij het opruimen van blad van gemeentelijke bomen. In de bladkorven kunt u het blad van de gemeentelijke bomen dat in de tuin en op straat ligt doen’. Volgens mij is het eerder andersom. Dat wij, de bewoners, hiermee De Afval Recycler (DAR) helpen, maar goed.

bladkorf

Een bladkorf in onze wijk, vanwege de overlast van al dat blad op je stoep of erger: in je voortuin

Die bladkorven worden niet zomaar ergens willekeurig neergezet. Alle locaties moeten voldoen aan verschillende voorwaarden, zoals ‘in straten met gemeentelijke bomen hoger dan 15 meter waar overlast van blad wordt ervaren als blad in de voortuinen waait’. Tja, ik geef het eerlijk toe: ook ik heb ooit blad uit mijn voortuin aangeharkt en in de groencontainer gestopt (toen er nog geen bladkorven bestonden). Wat moest je er anders mee? Maar tegenwoordig doe ik dat niet meer dus.

Het is de beste ‘mest’ voor de tuin. Ik veeg mijn tuinpaadjes wel schoon – want: nat wordt ’t glibberig – maar mik het vervolgens gewoon tussen de planten. Grote eikenbladeren knip ik bij gebrek aan een grasmaaier in Nijmegen nog wat kleiner met de heggenschaar, en zo vormt het een perfect winterdekentje voor een rijk ondergronds leven.

Mulchen (spreek uit: multjsen) is het toedekken van de bodem met een laag organisch materiaal. Dat kunnen dus herfstbladeren zijn, gemaaid gras, houtsnippers, maar ook ‘afval’ uit de moestuin zoals het blad van de rabarber, het loof van aardappels of bieten of de brandnetels die we niet meer nodig hebben om thee of soep van te maken. Het resultaat: een kruimelige en lekker ruikende bodem, zoals in een bos dus. Mulchen doe je omdat ‘een blote bodem een dode bodem’ is.

Mulchen heeft veel voordelen. Een mulchlaag beschermt de bodem tegen slagregen, rechtstreekse zonnestralen en uitdrogende wind. Tijdens de zomer voorkomt een mulchlaag het verdampen van het bodemvocht. Plantenwortels en bodemorganismen varen er wel bij.

Afbraakorganismen hebben maanden tot jaren nodig om mulchmateriaal te verwerken. In die tijd komen humus en voedingselementen voor de planten vrij. Dat wordt samen met de bodemdeeltjes verwerkt tot een luchtige kruimelstructuur. Dit houdt water en voedingsstoffen vast. Tussen de kruimels stroomt het (overtollige) water gemakkelijk weg. Zo behoudt de bodem na hevige regenval toch zijn luchtigheid en na weken van droogte nog voldoende vocht.

De mulchlaag tempert de grote temperatuursverschillen tussen dag en nacht. Dat is belangrijk voor de plantenwortels en het bodemleven. En last but not least: mulchen helpt de bodem onkruidvrij te houden. Door de bodem onder de mulchlaag ongemoeid te laten, worden de onkruidzaden in de bodem niet geactiveerd. De zaden die wind en vogels aanvoeren, vallen op een laag dorre bladeren of droge snippers. Dat remt het ontkiemen af. Gebeurt dit toch, dan wortelen ze in de luchtige bodem onder de mulchlaag. Je kan het onkruid eenvoudig verwijderen.

LG eerste moestuinbak 2017-03-06 16.50.46 HDR

6 maart 2017: Jaap legt ons eerste moestuinbed aan. Inmiddels hebben we voor een wat groter oppervlak mulch nodig…

In Denemarken hebben we, in tegenstelling tot in onze Nijmeegse woonwijk, relatief weinig en al helemaal geen 15 meter hoge bomen rondom ons huis, maar wel veel veel wind. Daar ‘valt’ het blad dus niet, maar waait het meteen ver weg, als het al niet aan de takken weggeschuurd is door de zoute zeewind. Daar halen we dus af en toe wat zakken blad uit diverse bossen: eikenblad, beukenblad, populierenblad, van alles wat. Strooien dat uit over het gras, gaan er even met de maaimachine overheen zodat het versnipperd wordt – om te voorkomen dat het één dikke slijmerige laag wordt – en verspreiden deze mix vervolgens over de (moes- en fruittuin)bodem waar het langzaam maar zeker tot compost wordt.

De Nijmeegse afvalinzamelaar doet uiteindelijk met al dat ingezamelde blad uit de korven hetzelfde: er compost van maken. Er is echter 1 maar: dan moet er ook wel alléén blad in zo’n korf zitten. En daar gaat het helaas nogal eens mis. Veel wijkbewoners zien de korf als een grote groencontainer en mikken er van alles in. Daar wordt nu korte metten mee gemaakt: ‘Zit er afval in de bladkorf dat er niet in hoort? Dan komt er één keer een waarschuwingssticker op de korf. Is de bladkorf daarna weer vervuild? Dan halen we de korf op’, zo dreigt de DAR. En ja, waar moet je dan al dat blad uit je voortuin laten? …

Wat doe jij met afgevallen herfstbladeren?

 

 

 

Advertenties

Ons leven als een bouwput

Op een van m’n lunchwandelingetjes krijg ik onverwacht een inkijkje in het hart van mijn werkgever: de bouwput in het midden van het terrein van het ziekenhuiscomplex. Al in de eerste periode dat ik hier werkte werd hier gesloopt, en voelde ik de doffe bonken als er weer een stuk beton ter aarde stortte. De sloop hier lijkt bijna een parallel met ons leven.

sloop

De bouwput van het ziekenhuis

Toen ik net in dienst kwam, zo’n twaalf jaar geleden, begon de afbraak van de vleugel waar ik enkele jaren eerder was bevallen. Dagelijks kon ik vanaf de afdeling chirurgie waar ik werkte, horen, voelen en – als we naar buiten liepen – ook zien hoe brok voor brok geschiedenis werd weg gehapt. Ziekenhuisgeschiedenis, en een stukje van mijn eigen leven.

Ik verliet de afdeling voordat deze ging verhuizen naar de nieuwe locatie, en verliet uiteindelijk ook het ziekenhuis voor een langer-dan-gedachte sabbatical. In die jaren van ‘stilstand’ gebeurde er veel. We braken ons oude leven net als het verpleeggebouw stukje voor stukje af, en ervoor in de plaats kwam het plan een heel ander leven in Denemarken op te gaan bouwen.

De slopers zijn nu bezig met de laatste loodjes. Ook mijn vorige werkplek – het secretariaat, de operatiekamers – bestaat inmiddels niet meer. In de bouwput is te zien hoe alles minutieus en met beleid gescheiden wordt verzameld en afgevoerd: metaal, beton, asbest en andere bouwmaterialen.

Net zoals wij de afgelopen jaren ons leven onder de loep hebben genomen en stuk voor stuk zaken hebben ‘gesloopt’ en afgevoerd. Jaaps werk. Heel veel spullen die we hebben weggegooid, weggegeven of verkocht. We zijn gaan consuminderen in plaats van consumeren. We drinken geen alcohol meer, eten zo min mogelijk bewerkt voedsel, geen suiker, geen vlees, enzovoort.

Daarvoor in de plaats kwamen experimenten uit de natuur omdat we er in Denemarken letterlijk soms niet omheen konden: de struiken barstensvol oranje duindoornbessen en glanzend rode rozenbottels en niet te vergeten al het lekkers wat in de tuin van ons Gele Huis bleek te staan. Qua werk voor Jaap werd het fotografie in plaats van facilitair. Ik kwam weer voor even terug bij mijn oude collega’s op hun nieuwe werkplek, en wisselde bij een nieuw, eveneens tijdelijk contract de chirurgen als opdrachtgevers in voor huisartsen.

Onze woning in Nederland wordt leger en overzichtelijker. We zijn er nog niet, maar de finishing touch is in zicht. Ook wij zijn bezig met de laatste loodjes. Dan kan het bordje Te Koop in de tuin worden gezet. Het Gele Huis in Denemarken ondergaat ook stap voor stap een metamorfose: van het compleet ingerichte, kant-en-klare vakantiehuis zoals we erin trokken, wordt het steeds meer onze eigen, verbeterde permanente woonstek. De plannen, net als voor het nieuwe centrale deel van het ziekenhuis, zijn er al lang, evenals vele tekeningen – de uitvoering ervan is in volle gang.

Slopen zorgt voor overlast, bouwen ook. Het kost ook veel energie. Soms zit ik even letterlijk in een (bouw)put en vraag ik me af waar we in vredesnaam mee bezig zijn. Wat breken we af, en komt het allemaal wel goed met de ‘nieuwbouw’?

Heel symbolisch is onlangs een loopbrug tussen dat oude, bijna gesloopte gebouw en de plek waar ik tegenwoordig werk ook verdwenen. Geen wankele verbindingen meer tussen dat-wat-was en dat-wat-nog-niet-ontstaan-is, maar slechts ruimte. Ruimte waarin alles mogelijk is.

ussie

(Commentaar overbodig 🙂 )

De man en het huis

‘De volgende keer moeten we de meidoorn snoeien!’ krijg ik als tekst bij een foto van een open voordeur. Het is voor het eerst dat-ie open is, dat er mooi licht uit het noorden de kamer binnenstroomt. Gelukkig maar dat er nog iets te doen overblijft voor een volgende keer 🙂 En voordat we ‘m gaan snoeien, gaan we natuurlijk eerst de bessen oogsten. En appels plukken, want de boom hangt dit jaar vol, in tegenstelling tot vorig jaar toen we er welgeteld maar twee hadden. Appels, dus.

Er wordt dus geen aanrechtblad besteld, maar er is ook nog genoeg af te maken voordat Jaap weer naar huis komt. De voordeur schilderen, in de kleur die mogelijk de nieuwe kozijnen straks ook krijgen: leisteengrijs. Het lijkt alsof deze kleur een blauwzweem heeft met bepaalde lichtval.

In de omgeving zien we veel gele huizen zoals het onze, met witte deuren en kozijnen. Dat vind ik saai. Andersom zien we ook wel witte boerderijtjes met blauwe kozijnen. Geel met blauw is geen gangbare combinatie blijkbaar, evenmin als geel met grijs. Wij vinden het wel mooi. Lekker pittig, en anders.

Jaap verft het laatste stuk van de muur aan de zuidkant. De gevallen pruimen schuift hij op een hoop als lokaas voor de slakken – die zijn blijkbaar gek op pruimen. Door het elke ochtend en avond ‘rapen’ van slakken krijgt de pompoenplant een herkansing: er vormt zich nieuw blad. Wie weet: komt er ook nog een bloem en een vrucht.

Hij maait het gras nog een keer lekker kort. Hakt nog wat hout. Stort beton om de eerste voet voor de paal van het ‘washok’ . Koopt vast een lading hout waarmee we een deel van de oost- en de noordgevel willen betimmeren annex isoleren. Op deze gevels komt in de winter de koudste wind, en dat is met name in de badkamer te voelen. Aan de binnenkant isoleren is niet echt een optie: dan blijft er geen badkamer meer over.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Jaap oogst nog meer pruimen, én rozenbottels van struiken in de duinen, én nog wat aardappels uit de voormalige zandbak. Die hebben we vandaag, gezellig weer samen, verwerkt. Tot pruimenmoes (gekruid met gember en citroengras), tot rozenbottelcrème (gemixt met een scheutje vlierbessensap) en tot ons avondeten. Heerlijk hoor, weer samen bezig zijn zo. We hebben het allebei gemist.

Door zo intensief in zijn eentje met en rond het huis bezig te zijn geweest, heeft Jaap tijdens dit verblijf een andere band met het Gele Huis opgebouwd. Ik kan het me heel goed voorstellen. Als we er met z’n tweeën zijn, ligt de nadruk meer op ons samen. Nu was het echt ‘de man en het huis’. Het zou de titel van een boek kunnen zijn 😉

Jaaps dagje vrij gaat niet door

Ineens is er paniek in de tent. Na alle zorgvuldige voorbereidingen (zeg maar gerust wikken en wegen tot deze eeuwige twijfelaar een ons weegt) betreffende de nieuwe keuken staat Jaap klaar om de ruim vier uur durende reis – twee uur heen, twee uur terug, een relaxdagje dus 😉  – naar Ikea Aalborg te ondernemen om daar een Mollekulla maatwerk keukenblad te gaan bestellen, als hij bericht: ‘Ben je je ervan bewust dit fineer is??’

Het begon allemaal met de vloer. We waren eigenlijk helemaal niet van plan de hele keuken te vervangen, maar wel de vloer. Dat lukte uiteindelijk niet (we hadden wel een bijzondere kerst) Om vervolgens op z’n minst een nieuwe vloerbedekking te leggen was het wel zo handig om alle kastjes eerst te verwijderen. Dat deden we afgelopen mei. Kastje voor kastje peuterde Jaap onder het aanrecht weg, zodat we het blad konden laten liggen en we gewoon konden blijven koken en afwassen. Met elke gesloopte kast kwam er ook een stuk vloer vrij, waar de resten van het oude linoleum-met-vloerbedekking-erop plaats maakten voor planken.

Ziehier even een terugblik op die werkzaamheden:

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Maar ja: eruit peuteren zonde schade lukt natuurlijk niet. Toen besloten we dus maar om dan ook meteen de hele keuken te vervangen, en voordat ik daar uit was… Op zo’n moment heb ik een hekel aan mijzelf hoor. Zullen we dit… of nee, toch maar dat… beetje strak, of juist heel erg landelijk, of gejutte kromme planken en geblokte gordijntjes in plaats van kastjes… Het zijn uiteindelijk eenvoudige witte kasten geworden. In ons kleine keukentje hebben we rust nodig en geen rare uitspattingen.

We leveren een dubbele bovenkast, twee onderkasten en de oven in – hoeveel keukenspullen heb je uiteindelijk nodig als je de meeste tijd met z’n tweetjes bent? In plaats van een heul kleine keuken met heul veul kastjes en plankjes en randjes en rommel hebben we nu nog steeds een kleine keuken, die echter superruim oogt. Want: slechts 2.80 meter aanrecht met daaronder wasmachine, koelkast, 2 keukenkastjes en verder niks – nou ja: twee ondiepe inbouwkasten aan de andere kant die straks ook één rustig geheel zijn in plaats van een rare hoek met een ver uitstekende koelkast bovenop een losse lade.

Maar ja: het oude blauwe blad lag (en ligt) er dus nog steeds, en daar zouden we ook eens gedegen over na gaan denken. Uiteindelijk kwamen we op massief hout uit, en vanwege de eiken vloer dan ook een eiken aanrechtblad; ook weer vanwege die rust in een kleine ruimte. Met een staaltje van de vloerplanken togen we in Nederland naar Ikea en kwamen we dus op Mollekulla uit. Maar nu, op het allerlaatste moment, komt Jaap er achter dat dit 3mm eiken op spaanplaat is, en willen we dat?

Koortsachtig mailen we heen en weer. Wat nu? Het was de bedoeling dat Jaap het blad in Aalborg zou bestellen, zodat het in oktober, als we er weer samen zijn, geleverd kan worden en veel belangrijker natuurlijk: op de nieuwe kastjes gemonteerd kan worden en dan is de keuken klaar. Leuk plan, maar het gaat niet door. Hoe graag ik bij ons volgende bezoek ook een nieuw aanrecht wil kunnen plaatsen, we gaan nu niet overhaast te werk. Jaap gaat niet naar Aalborg, dat doen we in oktober samen.

Dagdromen over een eigen bos

Al ruim anderhalf jaar geleden las ik erover bij Mathilde op haar blog en nu riep de cover van het boek wel heel hard: ‘koop mij’. Een leuk, onverwacht presentje in de brievenbus voor mijn eenzame, harde werker in het Gele Huis. ‘Het ideale boek voor iedereen die een echte man wil zijn’ is nou niet meteen de slogan waarvan het Jaap warm om ’t hart wordt, maar voor het overige leek mij De man en het hout van de Noorse schrijver Lars Mytting wel echt iets voor hem.

En gelukkig: Jaap is er blij mee. Welke man die van hout hakken en fikkies stoken houdt, ook niet? Nu nog dat stuk grond naast ons van ‘strobalenbuurman’ Alan overnemen en daar ons eigen bos(je) gaan ontwikkelen… Het is een raar strookje land, tussen ons en de oosterbuurman, dat eigenlijk te krap is om te bewerken voor de steeds groter wordende machines. Maar ja: eer daar een beetje bomen van formaat staan, zijn onze aanstaande eventuele kleinkinderen van onze leeftijd… Voorlopig dus nog een beetje dagdromerij.

2017-08-26 11.52.09

Helemaal linksboven onze westerburen, dan ons postzegel-stulpje en rechts onderin de oosterbuurman. Het stuk land tussen ons en de oosterbuurman is ons droombosje 😀

Eerst maar eens al die andere dingen ‘af’ voordat we ons in een nieuw project ‘bos’ storten… Omdat er nog een halve baal stro over is, koopt Jaap een paar rollen stevig karton. Weer een paar vierkante meter afgedekt! Ben wel heel benieuwd wat Odin doet de eerstvolgende keer dat we hem in de Deense tuin loslaten… (als ik hem was, zou ik erin gaan liggen rollen. Maar willen wij dat? 😉

Elke avond geniet Jaap van het enorme kabaal dat de overvliegende ganzen maken, als ze hun rustplek gaan opzoeken in de Agger Tange. Dat is ook het enige kabaal dat hij hoort; voor het overige geniet hij ook vooral van de heerlijke stilte. Geen snelweg, geen buren… Nou ja, af en toe een combine bijna in de achtertuin… Na een week doorbikkelen neemt Jaap ook lekker een ochtend ‘vrij’ om in de omgeving weer wat nieuwe foto’s te maken. De winkel heeft immers behoefte aan verse voorraad, dus in oktober kunnen we dan mooi wat nazomerfoto’s op hout meenemen. Zoals de foto bovenaan: Cold veils of the night – Agger Tange op een frisse nazomeravond.

’s Middags gaat de voordeur eraan. De oorspronkelijke voordeur, die net als de enige deur die we nu kunnen gebruiken uit twee delen bestaat: een binnen- en een buitendeur. De binnendeur is met plakband dichtgeplakt, omdat de buitendeur zo rot is dat de noordenwind anders vrij spel in de woonkamer heeft. Dit was ook weer zo’n klus die we maar voor ons uitschoven, deels vanwege het weer, en deels omdat we bang waren voor wat we aan zouden kunnen treffen als we de boel los zouden maken en we vervolgens onvoldoende tijd zouden hebben om alles te herstellen.

Maar Jaap heeft nu tijd, en met een ferme 1,2,3-in-godsnaam-draai van de schroevendraaier begint hij aan de stap-voor-stap-demontage van de buiten-voordeur. Het valt alleszins mee. Ja: die deur zelf is er slecht aan toe, en tussen beide deuren zit vooral spinrag, maar verder komt hij geen onaangename verrassingen tegen. In de timmerwerkplaats (de vlonder voor de huidige voordeur) wordt fluks een nieuwe deur gezaagd, gelijmd en geschroefd en ’s avonds gaat-ie meteen in de grijze grondverf.

Het wordt een tijdelijke buitendeur. We weten nog niet of we hier een deur willen houden, of die deur dan ook weer te gebruiken moet zijn, of dat we hier (dubbel) glas willen hebben. Mogelijk een combinatie: een raam van het dak tot de grond, met aan de buitenkant geen deur, maar twee luiken. Het is hét moment om te gaan experimenteren met wat de nieuwe kleur van alle (nieuwe, met dubbel glas) kozijnen moet gaan worden. Want deze kleur blauw zit helaas niet in het standaard assortiment van de kozijnenmaker en zou ons een fortuin gaan kosten – wat we niet hebben. Welke kleur het wordt?

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

 

 

 

Een tuin vol stro

Het is augustus 2017. Het is het jaar waarin we veel te weinig (naar onze zin) tijd kunnen doorbrengen in het Gele Huis, maar verder hoor je ons niet klagen hoor. Jaap klust lekker door, en in tegenstelling tot bij mijn vader gaat bij Jaap alles – saaaaai! – goed. Aflevering 4: Balen!

De lijst met kleine en grote klussen waar Jaap zijn dagen mee vult, groeit. Tja, in, aan en rond een huis van ruim 200 jaar oud, waarvan de vorige bewoners te oud werden om nog erg veel onderhoud te kunnen plegen, is altijd wel wat te doen.

Af en toe zakken we zowat tot de enkels tussen de planken van de vlonder voor de voordeur (eigenlijk staldeur aan de zijkant, maar de echte voordeur aan de voorkant is vastgeschroefd en –geplakt en dus niet meer als zodanig in gebruik), dus de rotte planken worden vervangen. Tijdelijk, totdat we weten wat we nu precies voor vloer daar willen.

 

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Jaap gaat fruit wecken! Normaal is dat mijn klusje, maar met kilo’s rijpe pruimen en moi op 800 km afstand en andere bezigheden buitenshuis hebbende, moet hij wel. Ben zeer benieuwd naar het resultaat – maar dat komt ongetwijfeld goed. Jaap is een creatieve kok.

Verder wordt, als de muren weer een beetje drogen na de nodige buien die het land van de buurman meteen blank zetten, verder gegaan met het weer echt geel maken van ons Gele Huis en begint Jaap met de voorbereidingen voor het maken van een overdekte waslijn annex houtopstapelhok. Het oude hems-luik wordt uit elkaar gehaald, en het hout hiervan hergebruikt Jaap voor het maken van een bekisting om beton in te gieten voor de palen van het hok. We hebben en willen (nu, en ook in de toekomst) geen wasdroger, dus alle was zal zoveel mogelijk buiten moeten drogen, en gezien het weer is een wind-maar-geen-regen-doorlatend halfopen hok dan geen overbodige luxe.

Tussen al die bedrijvigheid door maakt Jaap kennis met de eigenaar van al het land om ons heen, Alan. Hij woont even verderop ten noorden van ons, en hij heeft strobalen voor ons. Hij komt de eerste netjes afleveren met de tractor, en dan is het aan Jaap om deze massa te ontmantelen, los te peuteren, en in een dikke laag over het karton te verspreiden. Zowel karton als stro vergaat langzaam, en als het goed is kunnen we tegen de tijd dat van beide niets meer over is – evenmin als van het gras daaronder – beginnen met compost aanbrengen en de moestuin gaan vullen!

Kruiwagen na kruiwagen wordt de baal los gepulkt en over de afgedekte tuin verdeeld; staat toch een stuk gezelliger dan dat karton (en dan hebben we het maar even niet over het plastic 😦  ) Bij de baal is bovendien een pallet geleverd, dat we óók mogen houden, en daarmee is onze – voorlopig nog – tweedelige compost’bak’ ook compleet. Hij wordt driedelig, zodat je in één vak het verse spul kunt doen, één vak is voor het omwerken en garen van het spul en één vak is voor compost die klaar is voor gebruik.

En dat Jaap na gedane arbeid ook af en toe wel pauze neemt, is hierboven te zien 😉

 

Jaap’s træfoto’s doen het goed in Design Agger

Het is augustus 2017. Het is het jaar waarin we gaan toepassen wat ik eerder heb gelezen over permacultuur. Eindelijk ben ik blij dat ik niet eerder de fik heb gestoken in al die snoeihouttakjes. Het Gele Huis wordt voorzien van takkenrillen en vlechtwerkhekjes en we hamsteren karton. Aflevering 3: een muuranker, heb je dat nou echt nodig?

Jaap gaat als een speer met de zware, dikke cementverf. Dit zou de beste verf moeten zijn voor dit soort muren, en voor het soort weersinvloeden die aan deze noordwestkust gelden. Na de oost- en noordgevel is nu de westgevel aan de beurt; de gevel die het meest geteisterd wordt door wind en regen en zout.

Jaap heeft daar al eerder enkele reparaties verricht in het pleisterwerk, en als hij nu met de borstel over de muur veegt, veegt hij een – compleet verroest en verrot en niet meer als zodanig steun leverend – muuranker weg. Oeps. Gelukkig had deze al geen functie meer… Het ontstane gat wordt gerepareerd, voordat er een frisse laag Skagen Gul overheen gaat.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Na een ochtend hard werken gaat Jaap ’s middags zijn met fotografie verdiende loon ophalen in Design Agger, de winkel waar Jaaps ‘træfoto’s’ worden verkocht. Hij is er in het afgelopen seizoen de best verkopende kunstenaar. Wauw! We zijn allebei hartstikke trots.

Jaap wisselt zijn klussen af, zodat hij de volgende dag niet alleen last van zijn verfspieren heeft, maar ook van zijn spit- en plantspieren. Een van de rozenstruiken wordt getransplanteerd om plaats te maken voor een walnoot, en er gaan weer veel ‘Nijmeegse’ stekken de grond in: eikjes, esdoorns, beuken, laurierstruiken, kamperfoelie, passiebloem, winterjasmijn en munt voor de kruidentuin.

Tijdens vorige verblijven zijn we begonnen met het afdekken van een stuk gras. Het dient twee doelen: Konrad, onze huisoppasser, hoeft minder te maaien, en zo maken we de grond onder het gras klaar voor onze moestuin op basis van permacultuur-principes. Door het afdekken gaat het gras dood (dat duurt ongeveer een jaar), hoeven wij (nou ja: Jaap) geen graszoden weg te spitten en kunnen we straks op de ‘voorbereide’ grond bedden met compost gaan maken, met daartussen paden van houtsnippers en stro.

De verpakking van de bank lijkt veel ‘karton voor de tuin’ op te leveren, maar we blijven (helaas) ook plastic afdekzeil nodig houden.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

 

Een nieuwe bank, dus veel karton voor de tuin

Het is augustus 2017. Het is het jaar waarin een nieuwe tijdelijke baan veel energie kost, waardoor het schrijven (en bij anderen lezen) er danig bij inschiet. Het lijkt alsof er helemaal niets meer gebeurt in het Gele Huis, maar dat is slechts schijn. Aflevering 2: het huis wordt weer echt geel.

Woensdag 23 augustus

Eindelijk: de nachten worden steeds beter, en we vinden beiden ons ‘alleenstaanden’-ritme. Mijn zo gewenste thuiswerkdag (want: niet 3x heen en weer hoeven te fietsen, iets langer kunnen slapen, lekker in pyjama aan het werk :D) gaat niet door omdat een collega ziek is, en Jaap moet juist thuisblijven omdat de nieuwe bank vandaag komt.

We hebben het Gele Huis inclusief inboedel overgenomen – dat is gewoonte bij zomerhuisjes, zo bleek. Drie niet-onze-smaak en kapotte stoelen hebben we inmiddels al vervangen door twee ‘nieuwe’ tweedehandse. Het vervangen van de bank op dezelfde manier ging niet zo makkelijk.

De aanwezig bank was een (defecte) slaapbank. Hij zat voor geen meter, maar lag lekker – kwamen we achter toen we allebei om de beurt ziek werden en het in de kamer bij de kachel dan beter toeven was dan in de niet-verwarmde slaapkamer. Daarmee werden de eisen aan de volgende bank wel meteen duidelijk: die moest vooral lekker zitten, maar óók lekker liggen. Het hoefde niet per se een slaapbank te zijn, alhoewel het in de toekomst misschien wel handig is als alle kinderen plus aanhang tegelijkertijd komen logeren en we niet genoeg hebben aan de bedden op de hems. Al te groot mocht-ie ook weer niet zijn, want ja, het Gele Huis is nu eenmaal klein en het helemaal volproppen met meubels is nu ook weer niet de bedoeling.

Een paar nette stoelen tweedehands op de kop tikken lukt nog wel, een comfortabele, multifunctionele bank voor onze ouder wordende lijven vinden in een genbrug bleek niet haalbaar. Nota bene in Nijmegen vonden we uiteindelijk de perfecte bank: Deens design, ook nog (volgens mij zijn de Denen uitvinders van de divan, de slaapbank, of het daybed). Nu is het niet echt duurzaam om een in Denemarken gemaakte bank naar Nijmegen te laten vervoeren en deze vervolgens zelf weer terug te brengen naar het land van herkomst, dus na het uitgebreid testen van de bank hier, hebben we hem daar besteld… sorry, Nijmeegse winkel!

En vandaag wordt-ie dus geleverd. Formiddag. Volgens mijn lesboek is dat ergens tussen 9 en 12 uur. Zonder mij erbij, ggrrr. Nou ja, mijn tijd op de bank komt nog wel. Liggend of zittend.

Om 12 uur, één uur, twee uur… nog steeds geen bericht. Ja:

Ik weet niet of ze jouw lesboek kennen, misschien hebben zij een andere juf gehad

Maar om tien voor vier krijg ik eindelijk de verlossende woorden: de chauffeur had problemen met de vrachtwagen en was daarom veel te laat.

Yes!!!! En heel veel karton voor de tuin… Het wordt tijd voor een baal stro…

Intussen is Jaap lekker opgeschoten met de gele muren van het huis, de moestuin en allerlei andere klusjes. Zo moest de oude bank gedemonteerd worden, is de oostgevel nu klaar en heeft ook een stuk van de noordkant al een nieuw laagje verf, is het gras gemaaid, de knoflook geoogst en is er nog wat hout gehakt.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

‘Onherkenbaar door de gele spikkels, balancerend op een wankele ladder…’

Het is augustus 2017. Om nog een beetje in de sfeer te blijven van de zomerserie Voorbij de horizon schrijf ik nog even in dezelfde stijl van de reisdagboekjes van mijn ouders. Het is het jaar waarin ik voor het eerst sinds 30 jaar weer even fulltime werk en Jaap, naast het fotograferen en klussen bijna fulltime huisman is. Het lijkt alsof er helemaal niets meer gebeurt in het Gele Huis, maar dat is slechts schijn. Aflevering 1: onze wegen scheiden zich, en geheelonthouder Jaap koopt bier!

Zondag 20 augustus

In een auto volgestouwd met klusmaterialen, brandhout en een cementkuip vol zelf opgekweekte stekken vertrekt Jaap rond half zeven ’s morgens richting Gele Huis. Zonder Odin, zonder mij. Ik heb helaas niet genoeg vakantiedagen om nu mee te gaan, en er móet nu echt iets aan de buitenmuren van het huis gedaan worden. Het weer lijkt de komende tijd goed, ik heb een nieuwe Deense sovesofa (slaapbank) besteld, dus dit is hèt moment voor Jaap om te gaan. Met tegenzin, dat wel.

Nijmegen_naar_Kobberø-_Google_Maps

Het staat er ook he? 7 u 57 min. Het IS te doen, dus 🙂

Het is nu bewezen dat Odin en ik de boel ophouden onderweg met onze veelvuldige plas- en wandelpauzes: Jaap is ruim 8 uur later hjemme. Zo vlot hebben we het nog nooit gedaan! (En Jaap heeft braaf zijn tank, eet- en plaspauzes gehouden, maar het was ook wel zeer rustig onderweg) Ik heb vandaag vlierbessen geplukt, gekookt (samen met wat munt en citroenverbena uit de tuin, mmmmm!) en hier een heerlijk sapje van gemaakt waar wij de winter wel weer mee door komen.

025A meanwhile in Nijmegen_r

Het (bijna) zwarte, vloeibare goud… 

Op zijn eerste inspectierondje door huis en tuin wandel ik virtueel mee. Dankzij het videotelefoonprogramma FaceTime kan ik zien hoe hoog het gras staat, hoe vol de appel- en de pruimenboom hangt met vruchten en hoe het weer is. Geweldig! Zo ben ik er toch een beetje bij…

Maandag 21 augustus

We hebben allebei een slechte nacht gehad, zo zonder elkaar. Wel gezellig samen gedineerd en ontbeten met elk een laptopschermpje op tafel. Odin snapt er niks van als hij Jaaps stem hoort: hij gaat vol verwachting achter de voordeur staan wachten tot Jaap binnenkomt… aggut…

Ik moet eerder opstaan dan normaal, want: zelf ontbijt maken (anders doet Jaap dat voor me), hond eten geven en uitlaten (doet Jaap ook), tussen 8 en 5 aan het werk (en tussendoor ook even heen en weer naar huis om voor de hond te zorgen), na thuiskomst opnieuw Odin voeren en uitlaten, dan voor mezelf zorgen (ja, normaal doet Jaap dat ook) en zo vliegt de dag voorbij. Pppfff….

Intussen heeft Jaap zich ook wel vermaakt, helemaal alleen in het Gele Huis. Met het rapen van honderden slakken, en een enkele verrotte pruim… Met het schudden aan de pruimenboom. Vervolgens een kwartiertje rapen leverde ruim 4 kilo pruimen op. Met het oogsten van verschillende rassen aardappels. Dat er toch nog iets onder de grond vandaan komt is een wonder, want oh die slakken… al het loof bovengronds is weggevreten. Ook van de ruwharige bladeren en stengels van de pompoenen is niet veel meer over, desondanks hebben we 1 pompoen! Jeejjj!

Met het stapelen van snoeihout uit Nijmegen – vorig jaar zijn hier in de wijk heel veel struiken gesnoeid en we mochten een paar mooie takken ‘sprokkelen’ die anders toch maar de versnipperaar in waren gegaan. Het is een mooi maatje voor ons kleine kacheltje, dus: lekker weer een paar avonden gratis stoken!

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Dinsdag 22 augustus

Alweer een slechte nacht. Oeioei, als dit maar niet te lang blijft duren zo… Jaap kan er beter tegen dan ik, dus die bikkelt gewoon door. Hij heeft gisteren een paar halve- literblikken van het goedkoopste bier gekocht – niet voor zichzelf, maar om de gevangen slakken een benevelde, zachte dood te bezorgen…

Het werk aan de gevel begint: eerst de muren schoonmaken, waar nodig repareren en dan een dikke laag cementverf erop. We weten niet wanneer de vorige bewoners dit voor het laatst hebben gedaan, maar enig onderhoud is hard nodig… Het is een taaie klus, ik krijg veel ‘oeps’ foto’s en het volgende berichtje:

Even voor de beeldvorming: stel je voor je echtgenoot, bijkans onherkenbaar door de gele spikkels, vol afschuw voor alles hoger dan de derde traptrede (van onderen) balancerend op een wankele ladder met in de ene hand een emmer verf en in de andere hand een roller, die zich vertwijfeld afvraagt hoe hij het Skagen Gul weer moet verwijderen van dat wat niet Skagen Gul had mogen worden, ondertussen zijn weg zoekend in het conflict tussen een vol en zat geschilderde Skagen Gul muur en om Himalaya blauw schreeuwende kozijnen…

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

 

 

Solen kiggede lige frem…

Per mail is hij een man van weinig woorden. ‘De zon scheen volop toen ik vandaag bij het huis bezig was’. Vriendelijke groet: Konrad. Bijgevoegd twee foto’s, en daarom was meer tekst ook eigenlijk niet nodig. Dat komt wel weer als we elkaar spreken binnenkort.

grasK2

Veel groen rond het Gele Huis. En bloesem! En zon!

Het Gele Huis ligt er nog mooi bij, evenals het gras. Ik zie nog geen gaten in het dak. Aan de bomen aarzelend groen; het is daar – net als hier – de afgelopen weken te koud geweest voor de tijd van het jaar en dat betekent ruim 800 kilometer noordelijker dat de natuur dan echt een stuk achterloopt.

Maar… ik zie ook volop bloesem. Kersenbloemen links en pruimenbloesem rechts! Dus dat belooft, ondanks dat koude voorjaar, toch weer een mooie oogst. Alle bessenstruiken, die beschut voor de westenwinden onder de kersen- en appelboom de allereerste zonnestralen uit het oosten opvangen, zitten dik in het blad, maar voor bloemen is het nog te vroeg.

Heel erg benieuwd ben ik naar onze moestuinbak, die we de vorige keer hebben aangelegd en waar we als experiment aardappels in hebben gestopt en wortels gezaaid. En zouden alle stekken van boompjes, struiken en ander nieuw haagmateriaal de frisse en natte lente goed hebben doorstaan? Voorlopig hebben we een deel van het allereerste stuk grasveld dat is opgeofferd voor een moestuin, bestemd als kraamkamer voor nieuwe aanplant.

En dan valt me ook, achter de grasmaaier van Konrad, het ieniemienie stukje dekzeil op met-keien-erop-tegen-het-wegwaaien. Toen we tijdens ons laatste verblijf dit stuk afdekten (ook weer zo’n experiment, in het kader van het niet compleet willen en kúnnen ontzoden van de hele tuin) vond ik het een hele lap, en die lap is de laatste maanden in mijn herinnering nogal groter gegroeid. Het beeld op de foto valt dus vies tegen!

De ENORME stukken karton die ik hier in inmiddels heb verzameld – evenals gesnoeid hout is nu ook geen doos meer veilig; op oud-papierdag ben ik net Malle Pietje die met arendsogen langs de containers fietst op zoek naar een bruikbaar stuk – zullen daar postzegels blijken te zijn.

Waar hebben we al dat karton voor nodig? We gaan permaculturen. En de ‘makkelijkste’ manier om van gras af te komen en een begin te maken met een betere bodem is dat gras afdekken met karton, en daar bovenop moet dan weer een dikke laag stro. Dat moet voldoende voorhanden zijn in de buurt van het tussen de grote boerderijen gelegen Gele Huis. En anders hebben we natuurlijk een dak vol, dat toch vervangen moet worden…

Maar ja: die wind. Niet alleen het vinden van voldoende (grote) stukken karton zal een uitdaging worden, ook het vastleggen van de laag stro. En dat moet nog 1 à 2 jaar blijven liggen ook, eer het gras er onder dood genoeg is en voer is geworden voor allerlei bodembeestjes, samen met dat karton en uiteindelijk ook het stro.

Ik voorzie dat we Konrad de komende tijd nog echt wel nodig hebben om gras te maaien.